Đề bài: Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích đặc điểm của nhân vật thần thoại trong văn bản Lúa và cỏ:
LÚA VÀ CỎ
Một hôm Trời ngự giữa lưng trời, phán hỏi loài người muốn điều gì trước nhất. Tổ tiên chúng ta xin một ngày hai bữa cơm.
Trời bèn hóa phép cứ mỗi ngày có một hạt lúa khổng lồ lăn qua khắp các cửa nhà. Các bà chỉ việc đưa tay ra hứng tất nhiên thấy có số gạo đủ ăn trong ngày. Sau mỗi ngày làm xong phận sự, hạt lúa được Trời hóa phép trở lại lớn như cũ. Người ta chỉ cần quét dọn nhà cửa sạch sẽ để tiếp rước hạt ngọc của Trời lăn đến cửa.
Có một người đàn bà kia tính tình lười biếng và ngỗ nghịch, không nghe lời dặn của Trời. Khi hạt lúa lăn đến cửa, không thấy chủ nhà quét dọn tiếp rước mình, bèn quay vào nhà khác. Người chủ nhà tức giận cầm chổi rượt theo, đập một cái thật mạnh làm cho hòn ngọc vỡ tan từng mảnh. Từ đó loài người phải nhịn đói một thời gian. Loài người bèn đi thưa với Trời. Trời bảo rằng: “Các ngươi không kính nể hạt ngọc của ta. Từ đây các ngươi phải làm hết sức mình để cho hạt ngọc được sống dậy. Mỗi người phải đi tìm mảnh gạo vỡ của ta, hốt đem về, xới đất, tưới nước, săn sóc cho đến khi nó trổ bông sinh hạt. Ta sẽ giúp các ngươi làm việc, ta sẽ làm mưa và nắng…”
Từ đó loài người mới bắt đầu trồng lúa.
Cũng vào lúc chế tạo ra lúa. Trời sai một thiên thần đưa xuống hạ giới một số hạt giống lúa và một số hạt giống cỏ vãi ra khắp mặt đất để nuôi người và vật. Ban đầu thần gieo tất cả hạt giống cỏ ở trong tay trái. Cỏ mọc rất nhanh, chỉ trong một đêm đã lan tràn khắp cả mặt đất. Đến khi thần gieo hết một nửa số hạt giống lúa ở trong tay phải thì không còn một mảnh đất nào để gieo nữa. Thần đành đem nửa số hạt giống lúa về Trời. Do đó mà ở trên mặt đất cỏ mọc nhiều mà lại rất khoẻ còn lúa thì ít lại mọc rất khó khăn, nếu không chăm bón, làm cỏ thì bị cỏ át mất.
Khi biết rõ việc ấy Trời liền nổi giận đày thần xuống trần hóa làm con trâu, ăn cỏ đời này qua đời khác và phải kéo cày cho loài người trồng lúa. Trời đặt ra một vị thần để trông nom về lúa. Thần lúa là một ông cụ già râu tóc bạc phơ, thường hay chống gậy đi đó đây.
(Trích Thần thoại Việt Nam – Trung Hoa, Tập 3b, Doãn Quốc Sỹ sưu tập, NXB Sáng Tạo, 1970, tr.29-30).
Dàn ý Đoạn văn 200 chữ phân tích đặc điểm của nhân vật thần thoại trong văn bản Lúa và cỏ
– Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn. Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng – phân – hợp, móc xích, song hành.
– Xác định đúng vấn đề nghị luận: đặc điểm của nhân vật thần thoại trong văn bản Lúa và cỏ.
– Xác định được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận, sau đây là một số gợi ý: Nhân vật có sức mạnh phi thường, khả năng biến hóa khôn lường, góp phần thể hiện chủ đề văn bản…
– Sắp xếp được hệ thống ý hợp lí theo đặc điểm bố cục kiểu đoạn văn.
– Lựa chọn được các thao tác lập luận , phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận
– Trình bày quan điểm và hệ thống các ý
– Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng, bằng chứng tiêu biểu, phù hợp, kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và bằng chứng
Đoạn văn 200 chữ phân tích đặc điểm của nhân vật thần thoại trong văn bản Lúa và cỏ
Trong truyện thần thoại “Lúa và Cỏ”, các nhân vật mang đậm đặc điểm của nhân vật thần thoại: vừa mang yếu tố siêu nhiên, vừa mang tính biểu tượng và nhân văn sâu sắc. Trước hết, đó là tính chất thần thánh và kỳ ảo. Trời được nhân hoá thành một vị thần có quyền năng vô hạn, có thể “hoá phép”, “gieo mưa nắng”, “tạo ra hạt lúa khổng lồ”. Đây là những hành động vượt ngoài khả năng con người. Bên cạnh Trời là các vị thần khác như thần gieo hạt, thần lúa , là những nhân vật đại diện cho sức mạnh tự nhiên, cho sự can thiệp của thế giới thần linh vào đời sống con người. Tuy nhiên, các nhân vật thần thoại trong truyện không xa rời hiện thực mà lại gắn bó mật thiết với đời sống dân gian. Những hình ảnh như con trâu, cây lúa, ngọn cỏ, người nông dân đều rất quen thuộc, phản ánh cuộc sống lao động nông nghiệp của người Việt xưa. Đặc biệt, mỗi nhân vật đều mang ý nghĩa biểu tượng: lúa tượng trưng cho sự cần cù, cỏ tượng trưng cho trở ngại, thần cỏ là biểu hiện của sai lầm và hậu quả, còn trâu là bài học về sự chuộc lỗi và lao động. Qua đó, truyện thể hiện triết lý nhân sinh sâu sắc: con người phải biết trân trọng thành quả, phải lao động mới có được cái ăn, và cần sống hài hòa với thiên nhiên. Như vậy, các nhân vật thần thoại trong “Lúa và Cỏ” vừa thể hiện đặc trưng siêu nhiên, vừa thấm đẫm tinh thần dân gian và nhân văn, góp phần làm nên sức hấp dẫn và giá trị bền vững của truyện.
