Đề bài: Bài thơ miêu tả tâm trạng của người đi xa lâu ngày được trở lại thành phố quê hương. Anh/ chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích tâm trạng của chủ thể trữ tình Tôi trong đoạn trích dưới đây:
Tôi trở lại những bờ đường mùa xuân
Cây già trắng lá
Ôi thành phố tôi yêu kỳ lạ
Cái sống như trăn trở ngày đêm
Tôi lớn lên, lo nghĩ nhiều thêm
Thành phố cũng như tôi đang lớn
Những gác xép bộn bề hy vọng
Những đầu hồi bóng nắng nhấp nhô…
Tôi trở về những ngõ quen xưa
Mỗi ngõ nhỏ giấu một lời tâm sự
Tôi trở lại những lối mòn quá khứ
Có tấm tình ta mắc nợ cha ông
(Nhịp chày sương hay tiếng trống thu không
Nét son đượm trên vòm cong mái cổ)
Tôi trở lại những lối mòn tình tự
Cánh bướm màu hạnh phúc cứ bay đôi
Tiếng ve ran những điệp khúc mùa vui…
…Ôi rất lâu rất lâu
Tôi mới lại đi một ngày thong thả
Thành phố như tim tôi êm ả
Sau rất nhiều gian lao.
(Trích Trở lại trái tim mình – Bằng Việt, Thơ tuyển 1961 – 2001, NXB Văn học, 2003
Dàn ý Đoạn văn 200 chữ phân tích tâm trạng của chủ thể trữ tình Tôi trong bài thơ Trở lại trái tim mình
1. Mở đoạn:
– Khái quát tác giả tác phẩm
– Khái quát vấn đề nghị luận: Tâm trạng nhân vật tôi trong bài thơ
2. Thân đoạn:
Triển khai theo các ý tham khảo sau:
– Sự trở về của chủ thể trữ tình Tôi với bao tâm trạng bồi hồi, xao xuyến, bâng khuâng khi được trở lại thành phố quê hương sau thời gian xa cách; với bao kỉ niệm chốn cũ ùa về (những gác xép, những ngõ quen xưa, những lối mòn…)
– Nhân vật Tôi cảm nhận Thành phố cũng như tôi đều ngày càng thay đổi, phát triển; như cách ta lớn lên và trưởng thành; từ đó bộc lộ cảm xúc trào dâng (Ôi thành phố tôi yêu kỳ lại…).
– Thành phố quê hương đã khơi gợi niềm cảm xúc của sự bình yên, thanh thản trong lòng chủ thể trữ tình cũng như những chiêm nghiệm, suy ngẫm sâu sắc trước cuộc đời.
3. Kết đoạn:
– Khẳng định lại giá trị tác phẩm.
Đoạn văn 200 chữ phân tích tâm trạng của chủ thể trữ tình Tôi trong bài thơ Trở lại trái tim mình (Mẫu 1)
Trong đoạn trích Trở lại trái tim mình, nhà thơ Bằng Việt đã khắc họa một cách tinh tế tâm trạng đầy trăn trở và day dứt của nhân vật trữ tình khi trở về với không gian quen thuộc của thành phố trong mùa xuân. Những “bờ đường”, “ngõ quen”, “lối mòn quá khứ” không chỉ là ký ức của một thời tuổi trẻ mà còn là biểu tượng cho một “trái tim” từng trong trẻo, nồng nhiệt và biết rung cảm trước cái đẹp, cái đúng. Giờ đây, khi đã trưởng thành với “lo nghĩ nhiều thêm”, trở lại quê hương, nhân vật trữ tình như đang đối thoại với chính mình, lắng nghe nhịp đập sâu thẳm trong lòng để nhận ra rằng thời gian trôi đi đã khiến trái tim ấy phần nào nguội lạnh bởi những “gian lao”, những toan tính, lo toan của cuộc mưu sinh. Sự trở lại không chỉ gợi nên niềm hoài nhớ da diết mà còn thể hiện một khát vọng mãnh liệt được trở về với bản ngã chân thành, thuần khiết, được sống thực với cảm xúc của mình. Đồng thời, đó cũng là sự nhận ra những giá trị thiêng liêng của quá khứ như “tấm tình ta mắc nợ cha ông” nhắc người đọc về trách nhiệm giữ gìn truyền thống, đạo lý. Qua khổ thơ và hành trình “trở lại trái tim mình”, Bằng Việt muốn gửi gắm một thông điệp sâu sắc rằng: dẫu con người có trưởng thành, đi qua bao nhiêu đổi thay của cuộc sống thì cũng không nên đánh mất phần tâm hồn trong trẻo, nhân hậu bên trong mình – bởi đó chính là nền tảng giúp ta đứng vững trước cuộc đời đầy biến động
Đoạn văn 200 chữ phân tích tâm trạng của chủ thể trữ tình Tôi trong bài thơ Trở lại trái tim mình (Mẫu 2)
Trong đoạn trích “Trở lại trái tim mình,” Bằng Việt đã khắc họa một cách sâu sắc tâm trạng của nhân vật trữ tình, một hành trình nội tâm đầy day dứt và khát khao hướng thiện. Nỗi buồn man mác bao trùm lên từng câu chữ khi nhân vật đối diện với những lỗi lầm, những vấp ngã trong quá khứ. Sự ăn năn, hối hận thể hiện qua những dòng thơ tự vấn, tự trách, như một lời sám hối muộn màng.Tuy nhiên, ẩn sau lớp sương mù của sự nuối tiếc, ta vẫn thấy le lói một niềm hy vọng. Nhân vật trữ tình không chìm đắm trong quá khứ mà hướng đến tương lai, khao khát được “trở lại trái tim mình,” tìm lại sự thanh thản và lương thiện. “Trái tim” ở đây không chỉ là biểu tượng của tình yêu thương mà còn là nơi trú ngụ của những giá trị tốt đẹp, là bản chất thuần khiết của con người.Bằng giọng thơ trầm lắng, giàu cảm xúc, Bằng Việt đã chạm đến những góc khuất sâu thẳm trong tâm hồn người đọc. Đoạn trích không chỉ là lời tự bạch của một cá nhân mà còn là lời nhắn nhủ về sự cần thiết của việc tự hoàn thiện, về sức mạnh của lòng trắc ẩn và khả năng tái sinh của tâm hồn sau những vấp ngã
Đoạn văn 200 chữ phân tích tâm trạng của chủ thể trữ tình Tôi trong bài thơ Trở lại trái tim mình (Mẫu 3)
Trong đoạn trích “Trở lại trái tim mình”, nhà thơ Bằng Việt đã thể hiện sâu sắc tâm trạng đầy day dứt, trăn trở và khát vọng trở về với những giá trị sống chân thật, trong trẻo của tuổi trẻ. Nhân vật trữ tình như đang đối thoại với chính mình, từ hiện tại quay về quá khứ, tìm lại những cảm xúc trong sáng đã từng nâng đỡ tâm hồn. Đó là thời thanh xuân đầy lý tưởng, niềm tin và lòng nhiệt huyết, là “trái tim” từng biết rung động trước cái đẹp và cái đúng. Nhưng giờ đây, đứng giữa cuộc đời nhiều biến động, trái tim ấy dường như đã nguội lạnh bởi những lo toan, toan tính đời thường. Tâm trạng của nhân vật trữ tình là sự tiếc nuối, là khát khao được “trở lại” không chỉ là trở về quá khứ, mà còn là trở về với bản ngã chân thành, thuần khiết. Qua đó, nhà thơ gửi gắm thông điệp sâu sắc: con người dù trưởng thành đến đâu cũng cần giữ cho mình một phần tâm hồn trong trẻo, nhân hậu để không bị đánh mất chính mình giữa cuộc sống xô bồ.
