Đề bài: Viết đoạn văn nghị luận 200 chữ phân tích chủ đề của bài thơ Hương thầm.
Phan Thị Thanh Nhàn[1]
Cửa sổ hai nhà cuối phố
Không hiểu vì sao không khép bao giờ.
Đôi bạn ngày xưa học cùng một lớp
Cây bưởi sau nhà ngan ngát hương đưa.
Giấu một chùm hoa trong chiếc khăn tay,
Cô gái ngập ngừng sang nhà hàng xóm,
Bên ấy có người ngày mai ra trận
Họ ngồi im không biết nói năng chi
Mắt chợt tìm nhau rồi lại quay đi,
Nào ai đã một lần dám nói?
Hoa bưởi thơm cho lòng bối rối
Anh không dám xin,
Cô gái chẳng dám trao
Chỉ mùi hương đầm ấm thanh tao
Không giấu được cứ bay dịu nhẹ.
Cô gái như chùm hoa lặng lẽ
Nhờ hương thơm nói hộ tình yêu.
(Anh vô tình anh chẳng biết điều
Tôi đã đến với anh rồi đấy…)
Rồi theo từng hơi thở của anh
Hương thơm ấy thấm sâu vào lồng ngực
Anh lên đường
Hương thơm sẽ theo đi khắp
Họ chia tay
Vẫn chẳng nói điều gì
Mà hương thầm thơm mãi bước người đi.
(Trích Việt Nam – những bài thơ phổ nhạc,
NXB Quân đội Nhân dân, 2000, tr.142-143)[1] Phan Thị Thanh Nhàn sinh ngày 09/8/1943, quê gốc ở Hà Nội. Thơ của bà, nhất là những bài thơ nổi tiếng như: Hương thầm, Con đường, Làm anh, Trời và Đất, Rồi có thể, Ngày tháng không quên… để lại ấn tượng sâu đậm trong lòng người đọc bởi đó là tiếng nói của một giọng thơ nữ tính, đằm thắm, dịu dàng và sâu lắng. Hương thầm được Phan Thị Thanh Nhàn sáng tác vào tháng 3-1969 để ghi nhớ ngày cậu em Phan Hữu Khải (1953-1972) lên đường ra trận.
Đoạn văn nghị luận 200 chữ phân tích chủ đề của bài thơ Hương thầm (mẫu 1)
Bài thơ Hương thầm của Phan Thị Thanh Nhàn mang chủ đề tình yêu thầm kín, trong sáng của những người trẻ trong bối cảnh chiến tranh đầy chia ly. Tình yêu ấy không được bộc lộ bằng lời nói trực tiếp mà lan tỏa âm thầm qua hình tượng hương hoa bưởi – một biểu tượng giàu sức gợi. Hai nhân vật trữ tình yêu nhau nhưng không dám nói, chỉ “mắt chợt tìm nhau rồi lại quay đi”, sự e ấp ấy phản ánh vẻ đẹp kín đáo, tế nhị của tình cảm đôi lứa thời chiến. Hương hoa bưởi “đầm ấm thanh tao” chính là cách tình yêu cất tiếng nói thay cho lời thổ lộ, vừa nhẹ nhàng vừa sâu sắc. Đặt trong hoàn cảnh người con trai chuẩn bị ra trận, chủ đề tình yêu thầm lặng ấy càng trở nên xúc động. Chiến tranh buộc con người phải chia xa, để lại bao nỗi niềm chưa kịp nói thành lời. Tuy vậy, tình yêu không vì thế mà mất đi, nó hóa thành “hương thầm” theo bước người ra đi, bền bỉ và thủy chung. Qua đó, bài thơ không chỉ ca ngợi một mối tình trong sáng mà còn khắc họa vẻ đẹp của sự hi sinh, đợi chờ và niềm tin lặng lẽ vào tương lai, làm nên chiều sâu nhân văn cho tác phẩm.
Đoạn văn nghị luận 200 chữ phân tích chủ đề của bài thơ Hương thầm (mẫu 1)
Chủ đề bài thơ Hương thầm được thể hiện tập trung ở vẻ đẹp của một tình yêu âm thầm, kín đáo nhưng sâu nặng trong hoàn cảnh đất nước đang có chiến tranh. Phan Thị Thanh Nhàn không miêu tả những lời thề hẹn nồng nhiệt mà lựa chọn cách thể hiện tinh tế qua biểu tượng hương hoa bưởi. “Hương” gợi tình yêu trong trẻo, dịu dàng, còn “thầm” nhấn mạnh sự lặng lẽ, không phô bày. Tình yêu của cô gái dành cho chàng trai là tình yêu không đòi hỏi, không níu kéo, chỉ gửi trao qua mùi hương mong manh mà bền bỉ. Khi chàng trai lên đường ra trận, sự chia ly diễn ra trong im lặng, nhưng hương thơm vẫn “theo đi khắp”, tượng trưng cho tình cảm thủy chung vượt qua khoảng cách và thời gian. Chủ đề tình yêu trong bài thơ vì thế gắn liền với tinh thần hi sinh của thế hệ trẻ thời chiến: yêu sâu sắc nhưng biết đặt tình riêng sau nghĩa lớn. Hương thầm không chỉ là khúc hát dịu dàng về tình yêu đôi lứa mà còn là tiếng lòng lắng sâu của một thời đại, nơi con người học cách yêu thương âm thầm, bền bỉ và đầy nhân ái.
