Đề bài: Viết đoạn văn phân tích nội dung, chủ đề bài thơ “Đi dọc lời ru” của Chu Thị Thơm
ĐI DỌC LỜI RU
À ơi… đi suốt cuộc đời
Vẫn nghiêng cánh võng những lời mẹ ru.
Câu ca từ thuở ngày xưa,
Hắt hiu những nẻo nắng mưa cuộc đời.
Chông chênh hạnh phúc xa vời,
Lắt lay số phận những lời đắng cay.
Mẹ gom cả thế gian này,
Tình yêu hạnh phúc trao tay con cầm.
Nẻo xưa nước mắt âm thầm,
Đường gần trái ngọt con cầm trên tay.
À ơi…
Bóng cả mây bay
Lời ru đi dọc tháng ngày trong con…
(Chu Thị Thơm, Bờ sông vẫn gió, Nxb Giáo dục 1999, tr. 41)
* Nhà báo, nhà phê bình văn học Chu Thị Thơm sinh năm 1962 quê Thanh Oai, Hà Nội. Bà là Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam và là Biên tập viên Báo Giáo dục và Thời đại. Bà còn được biết đến là một nhà thơ. Tác giả đã xuất bản nhiều tập thơ hay.
– Bài thơ Đi dọc lời ru được sáng tác năm 1999, in trong tập Bờ sông vẫn gió (NXB Giáo dục Việt Nam 1999).
Dàn ý Đoạn văn 200 chữ phân tích nội dung và chủ đề bài thơ Đi dọc lời ru của Chu Thị Thơm
* Mở đoạn: Giới thiệu tác giả, tác phẩm và nêu ý kiến chung của người viết.
– Nhà báo, nhà phê bình văn học Chu Thị Thơm sinh năm 1962 quê Thanh Oai, Hà Tây. Bà là Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam và là Biên tập viên Báo Giáo dục và Thời đại. Bà còn được biết đến là một nhà thơ. Tác giả đã xuất bản nhiều tập thơ hay.
Bài thơ “Đi dọc lời ru” là một bài thơ hay đem lại nhiều cảm xúc cho người đọc về lời ru của mẹ gắn liền với tình yêu thương dành cho con.
* Thân đoạn: Tập trung phân tích nội dung, nêu chủ đề của bài thơ.
– Nêu nội dung, chủ đề: Mạch cảm xúc của bài thơ là lời của người con đã khôn lớn trưởng thành, nhớ lại lời ru ngọt ngào sâu lắng của mẹ từ thuở thơ bé. Cùng với lời ru là tình yêu thương thiêng liêng, sự hy sinh cao cả của mẹ. Mẹ đã chịu nhiều gian khổ, nhọc nhằn, cay đắng để dành những điều tốt đẹp nhất cho con. Qua đó, nhà thơ bộc lộ tình yêu thương, sự thấu hiểu, lòng biết ơn và thái độ trân trọng, ngợi ca đối với mẹ. Đó cũng là lời nhắc khẽ những người làm con phải yêu thương, thấu hiểu và biết ơn, hiếu thảo với mẹ mình.
– Làm rõ nội dung, chủ đề của tác phẩm:
+ Trong cuộc sống, lời hát ru có ý nghĩa quan trọng và thiêng liêng. Bởi lời hát ru chính là những câu hát tràn ngập tình yêu thương mà mẹ dành cho những đứa con của mình để ru em bé vào giấc ngủ say.
Trước tiên, chủ đề của bài thơ mở ra bằng lời hát ru của mẹ đi theo suốt cuộc đời người con. “À ơi… đi suốt cuộc đời/ Vẫn nghiêng cánh võng những lời mẹ ru.”. Từ thuở còn nằm nôi, nằm võng, con đã được nghe lời ru ngọt ngào của mẹ chao nghiêng theo cánh võng, đưa con vào giấc ngủ êm đềm. Cùng với lời ru là tình cảm yêu thương con tha thiết của mẹ.
Lời ru ấy có từ ngày xưa: Câu ca từ thuở ngày xưa,/ Hắt hiu những nẻo nắng mưa cuộc đời./ Chông chênh hạnh phúc xa vời,/ Lắt lay số phận những lời đắng cay. Một loạt các từ láy gợi hình gợi cảm cao: “Hắt hiu” không chỉ gợi cảm giác buồn vắng mà còn gợi hình ảnh hình dáng nhỏ bé, yếu ớt, mỏng manh của mẹ trước nắng mưa cuộc đời. “Nắng mưa cuộc đời” là ẩn dụ cho những vất vả, gian truân, nhọc nhằn mà mẹ phải vượt qua. “Chông chênh” gợi sự không bằng phẳng như hạnh phúc của người mẹ. “Lắt lay” chỉ cuộc sống vất vưởng, không ổn định và kéo dài của mẹ. => Hàng loạt các từ láy có giá trị gợi hình, gợi cảm cao kết hợp với biện pháp tu từ ẩn dụ đã gợi niềm thương cảm xót xa về cuộc sống đầy gian khổ đắng cay, hạnh phúc mong manh của người mẹ.
+ Chủ đề của truyện còn thể hiện ở hình ảnh người mẹ. Đối lập với cuộc sống còn nhiều khó khăn, đắng cay tủi cực ấy là tình yêu thương vô bờ bến của mẹ dành cho con: Mẹ gom cả thế gian này,/ Tình yêu hạnh phúc trao tay con cầm./ Nẻo xưa nước mắt âm thầm,/ Đường gần trái ngọt con cầm trên tay. Từ “gom” vừa thể hiện sự chắt chiu gom nhặt và dồn hết lại những yêu thương ngọt ngào cho con. Bởi đối với người mẹ, con là tất cả, thế gian của mẹ là con: bao la và rộng lớn đến vô cùng. Mẹ đã chắt chiu ngọt ngào từ những đắng cay tůi cực để con được hạnh phúc. Từ láy “âm thầm” gợi sự chịu đựng hy sinh, thầm lặng của mẹ để con được hạnh phúc tròn đầy. Ý thơ thật sâu sắc: Mẹ đã vất vả, hy sinh vun trồng cây “con” để ngày nay con là “trái ngọt” của cuộc đời mẹ.
Bài thơ kết thúc bằng cặp câu lục bát có cách ngắt nhịp bất thường:
À ơi…
Bóng cả mây bay
Lời vi
đi dọc tháng ngày trong con…
Con đã khôn lớn trưởng thành nhưng lời ru của mẹ vẫn đi đọc cuộc đời con, lời ru của mẹ chính là tình yêu thương vô bờ bến của mẹ dành cho con. Đó là hành trang vô cùng quan trọng của cuộc đời con. Vì vậy, người con vô cùng xúc động, lời thơ như nghẹn lại và ngắt nhịp bất thường của thể thơ lục bát theo mạch cảm xúc. Ý thơ thể hiện tình yêu thương, sự tôn kính, biết ơn và trân trọng của người con dành cho mẹ.
Bài thơ xuất phát từ lời ru của mẹ mà người con thấu hiểu được những nhọc nhằn, vất vả và hy sinh thầm lặng của mẹ dành cho con. Đó cũng là tấm lòng của người con hiếu thảo, yêu thương và biết ơn mẹ sâu nặng. Bài thơ cũng là lời nhắc nhở nhẹ nhàng với tất cả những người con phải luôn yêu thương và biết ơn mẹ, sống hiếu thảo với mẹ. Chủ đề của bài thơ được thể hiện rất nhẹ nhàng, sâu sắc.
* Kết đoạn:
Khẳng định lại giá trị của bài thơ
Cảm xúc của người viết hoặc bức thông điệp, lời nhắn gửi của tác giả.
Đoạn văn 200 chữ phân tích nội dung và chủ đề bài thơ Đi dọc lời ru của Chu Thị Thơm (Mẫu 1)
Bài thơ Đi dọc lời ru của Chu Thị Thơm là khúc ca ngọt ngào về tình mẫu tử, ca ngợi sự hy sinh thầm lặng và tình yêu thương vô bờ bến của mẹ dành cho con. Lời ru “ầu ơ” từ ngàn đời vốn là nhịp điệu quen thuộc trong đời sống dân tộc, vừa gắn với chiếc võng tuổi thơ, vừa là dòng suối mát nuôi dưỡng tâm hồn trẻ nhỏ. Tác giả đã khéo léo sử dụng âm hưởng lời ru để gợi lên không gian êm đềm, ấm áp, nơi con được vỗ về và chở che. Lời ru ấy không chỉ đưa con vào giấc ngủ mà còn gieo vào tâm hồn con tình yêu quê hương, đất nước, những bài học về đạo lý làm người. Đọc bài thơ, ta càng thấm thía nỗi nhọc nhằn, hy sinh của mẹ. Những từ láy “hắt hiu”, “chông chênh”, “lắt lay” gợi lên kiếp sống vất vả, lam lũ, chịu nhiều đắng cay. Thế nhưng, dù nước mắt âm thầm rơi, mẹ vẫn gom cả hạnh phúc trao cho con, chỉ mong con được nếm “trái ngọt” của đời. Tình yêu thương của mẹ lớn lao đến mức bao trùm cả thế gian, trở thành ngọn đèn soi sáng, điểm tựa cho con trên mọi nẻo đường. Chủ đề của bài thơ vì thế không chỉ ca ngợi tình mẹ, mà còn khẳng định sức mạnh thiêng liêng của tình mẫu tử: đó là nguồn nuôi dưỡng, nâng đỡ và đồng hành cùng con suốt cả cuộc đời. Bằng thể thơ lục bát giàu nhạc điệu, kết hợp với giọng ru êm ái, Chu Thị Thơm đã làm sống dậy truyền thống văn hóa dân tộc, đồng thời khắc họa vẻ đẹp bất tử của tình mẫu tử. Đi dọc lời ru vì thế vừa gợi bao ký ức tuổi thơ, vừa nhắc nhở mỗi người biết trân trọng, yêu thương và đền đáp công ơn cha mẹ khi còn có thể.
Đoạn văn 200 chữ phân tích nội dung và chủ đề bài thơ Đi dọc lời ru của Chu Thị Thơm (Mẫu 2)
Bài thơ Đi dọc lời ru của Chu Thị Thơm là khúc ca tha thiết về tình mẫu tử, ca ngợi tình yêu thương, sự hy sinh lặng lẽ mà bao la của mẹ dành cho con. Lời ru “ầu ơ” quen thuộc từ bao đời được tác giả đưa vào thơ như dòng chảy dịu dàng, vừa nâng giấc ngủ tuổi thơ, vừa gieo mầm nhân cách, tình yêu quê hương, đất nước trong tâm hồn con trẻ. Lời ru ấy gắn liền với chiếc võng đưa, với nhịp sống dân gian giản dị mà chan chứa yêu thương, trở thành hành trang tinh thần đi cùng con suốt cả cuộc đời. Bên cạnh sự ngọt ngào, bài thơ còn gợi nhắc đến những gian truân, vất vả của mẹ qua các từ láy “hắt hiu”, “chông chênh”, “lắt lay”, cho thấy một đời lam lũ, chịu nhiều đắng cay, nhưng mẹ vẫn âm thầm chắt chiu hạnh phúc để trao cho con. Hình ảnh “mẹ gom cả thế gian này” hay “nẻo xưa nước mắt âm thầm” khắc họa tấm lòng rộng lớn, sự hy sinh không gì sánh được của mẹ, chỉ mong con được cầm trong tay “trái ngọt” của cuộc đời. Bằng thể thơ lục bát giàu nhạc điệu, hòa cùng điệu ru êm ái, tác giả không chỉ làm sống lại một nét đẹp văn hóa dân tộc mà còn khẳng định tình mẫu tử là điểm tựa thiêng liêng, bất diệt, đồng hành cùng con trên mọi chặng đường. Qua đó, bài thơ gợi nhắc mỗi người hãy biết trân trọng, yêu thương và đền đáp công ơn cha mẹ khi còn có thể.
Đoạn văn 200 chữ phân tích nội dung và chủ đề bài thơ Đi dọc lời ru của Chu Thị Thơm (Mẫu 3)
Bài thơ Đi dọc lời ru của Chu Thị Thơm là một khúc ca ngọt ngào, chứa chan tình mẫu tử thiêng liêng. Lời ru của mẹ từ bao đời nay không chỉ đưa con vào giấc ngủ mà còn nâng niu, nuôi dưỡng tâm hồn con bằng những tình cảm đằm thắm, ngọt ngào. Qua những câu thơ giản dị mà tha thiết, tác giả đã tái hiện hình ảnh người mẹ tảo tần, lam lũ, dẫu “hắt hiu những nẻo nắng mưa cuộc đời” hay “lắt lay số phận những lời đắng cay” vẫn một lòng dành trọn tình yêu thương cho con. Mẹ như ngọn nến âm thầm tỏa sáng, gom cả thế gian lại để trao cho con hạnh phúc, để con được cầm trên tay “trái ngọt” của cuộc đời. Từ đó, ta cảm nhận rõ sự hy sinh thầm lặng mà bao la của mẹ, một tình yêu bền bỉ, bất diệt, chở che con suốt cả hành trình trưởng thành. Đặc biệt, bài thơ sử dụng thể thơ lục bát – thể thơ truyền thống dân tộc, kết hợp cùng âm hưởng lời ru ầu ơ, càng gợi lên không gian văn hóa quen thuộc, gần gũi với mỗi người Việt. Nội dung bài thơ không chỉ ca ngợi tình mẹ cao cả mà còn gửi gắm thông điệp nhân văn sâu sắc: mỗi người hãy biết trân trọng, yêu thương, đền đáp công ơn cha mẹ khi còn có thể, bởi mẹ chính là cội nguồn của yêu thương, là nơi nương tựa suốt đời con.
