Đề bài: Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích 12 dòng thơ cuối của văn bản Ăn tết với mẹ của Vĩnh Mai
Lửa vờn nồi nước bừng sôi
Con nghe ngon miệng lưng xôi vợi dần
Mẹ rằng: “Con cố mà ăn
Chỉ con với mẹ để phần cho ai?”
Mẹ ngồi mẹ ngó con nhai
Mẹ nhìn con nuốt mà hai mắt cười
Bỗng nhiên mắt mẹ sáng ngời:
– “Tết ni Cụ[1] đã mấy mươi tuổi rồi?”
Bên bếp lửa ngồi nghe mẹ kể
Con thấy lòng thấm thía tình thương
Ngày mai con bước lên đường
Mẹ ơi! Con mẹ coi thường gian lao
Dàn ý Đoạn văn 200 chữ phân tích 12 dòng thơ cuối của văn bản Ăn tết với mẹ của Vĩnh Mai
– Nội dung chủ đề: Vẻ đẹp của người mẹ miền Trung thời kì kháng chiến chống Mĩ
+ Mẹ là người yêu thương, chăm chút, ân cần, lo lắng cho người chiến sĩ như với con đẻ: mẹ nhường phần xôi nhà cho các anh no bụng.
+ Mẹ hạnh phúc, xúc động khi được chăm các anh, nhìn các anh ngon miệng.
+ Mẹ yêu kính Bác Hồ bởi đó là lãnh tụ dân tộc, đại diện cho ý chí giải phóng đất nước.
+ Mẹ trở thành nguồn động viên lớn lao để người lính chiến đấu.
=> Tác giả thấu hiểu, kính trọng và biết ơn mẹ.
– Đặc sắc nghệ thuật:
+ Cách ngắt nhịp, gieo vần tạo nên âm hưởng trùng điệp, giàu nhạc tính góp phần thể hiện tình cảm sâu sắc của người lính với mẹ.
+ Ngôn ngữ mộc mạc giản dị, cách trích dẫn trực tiếp lời nói của nhân vật đã tô đậm khắc họa rõ nét hình ảnh mẹ.
+ Điệp từ “Mẹ” cùng phép điệp cấu trúc “mẹ rằng” “mẹ ngồi” “mẹ ngó” “mẹ nhìn” “mẹ kể” khắc họa đậm nét hình ảnh người mẹ chu đáo, ân cần, yêu thương bộ đội…
+ Tiếng gọi Mẹ ơi! được tách ra rất hàm súc cô đọng thể hiện sâu sắc tình cảm xúc động nghẹn ngào.
+ Hình ảnh ẩn dụ “bước lên đường” gợi ra cuộc đấu tranh đầy cam go gian khổ.
Đoạn văn 200 chữ phân tích 12 dòng thơ cuối của văn bản Ăn tết với mẹ của Vĩnh Mai (Mẫu 1)
Dưới ánh lửa bập bùng của bếp nghèo đêm Tết, mười hai dòng thơ cuối trong bài Ăn Tết với mẹ của Vĩnh Mai đã khép lại tác phẩm bằng một dư âm xúc động, lắng sâu, làm hiện lên trọn vẹn vẻ đẹp của tình người, tình mẹ con và tình quân dân trong những năm tháng chiến tranh gian khổ. Không phải những lời lẽ lớn lao, cũng không cần những hình ảnh hùng tráng, nhà thơ đã chọn những chi tiết đời thường, giản dị để chạm tới chiều sâu của cảm xúc con người. Trước hết, hình ảnh bếp lửa và nồi nước sôi mở ra một không gian ấm áp, thân thương giữa cảnh đời thiếu thốn: “Lửa vờn nồi nước bừng sôi”. Ngọn lửa không chỉ sưởi ấm căn nhà nghèo mà còn sưởi ấm lòng người lính trẻ nơi xa lạ. Trong bữa Tết đơn sơ ấy, chỉ có “lưng xôi” giản dị, nhưng người lính lại “nghe ngon miệng”, bởi món ăn được nấu bằng tình thương chân thành của người mẹ già cô đơn. Từng lời nói, cử chỉ của mẹ đều toát lên sự yêu thương mộc mạc mà sâu sắc: mẹ giục con ăn, mẹ nhường phần, mẹ ngồi nhìn con ăn mà “hai mắt cười”. Nụ cười ấy không chỉ là niềm vui khi được chăm sóc người khác, mà còn là sự mãn nguyện của một người mẹ được sống trọn vẹn trong vai trò yêu thương, chở che. Đặc biệt, câu hỏi giản dị “Tết ni Cụ đã mấy mươi tuổi rồi?” cùng ánh mắt “sáng ngời” của mẹ đã làm bừng lên niềm tin và lòng kính yêu đối với Bác Hồ. Trong hoàn cảnh gian khó, hình ảnh vị lãnh tụ trở thành điểm tựa tinh thần lớn lao, gắn kết tình yêu gia đình với tình yêu đất nước. Ngồi bên bếp lửa nghe mẹ kể chuyện, người lính trẻ cảm nhận sâu sắc tình thương âm thầm mà bền bỉ. Chính tình cảm ấy đã tiếp thêm sức mạnh cho anh trước giờ lên đường. Lời hứa “con mẹ coi thường gian lao” không phải là sự xem nhẹ hiểm nguy, mà là biểu hiện của ý chí kiên cường, của quyết tâm chiến đấu vì Tổ quốc, vì những người mẹ nghèo giàu lòng hi sinh. Bằng thể thơ song thất lục bát giàu nhạc điệu, ngôn ngữ gần gũi, hình ảnh mộc mạc, Vĩnh Mai đã khắc họa thành công một khoảnh khắc đời thường mà thiêng liêng trong chiến tranh. Mười hai dòng thơ cuối không chỉ khép lại bài thơ Ăn Tết với mẹ bằng tình cảm sâu nặng, mà còn tôn vinh vẻ đẹp bất diệt của tình người Việt Nam trong những năm tháng gian lao của dân tộc.
Đoạn văn 200 chữ phân tích 12 dòng thơ cuối của văn bản Ăn tết với mẹ của Vĩnh Mai (Mẫu 2)
Trong dòng chảy thơ ca kháng chiến chống Mĩ, “Ăn tết với mẹ” của Vĩnh Mai là một thi phẩm nhỏ bé mà giàu sức lay động. Mười hai dòng thơ cuối của văn bản “Ăn tết với mẹ” của Vĩnh Mai đã khắc họa xúc động vẻ đẹp của người mẹ miền Trung trong những năm tháng kháng chiến chống Mĩ, đồng thời làm sáng lên tình cảm thiêng liêng giữa mẹ và người chiến sĩ. Trong không gian ấm áp của bếp lửa ngày Tết, hình ảnh người mẹ hiện lên thật giản dị mà cao đẹp. Mẹ không chỉ chăm chút cho người lính như con ruột mà còn sẵn sàng nhường phần xôi ít ỏi của mình cho con “cố mà ăn”, bởi với mẹ, sự sống và sức mạnh của người ra trận là điều quan trọng nhất. Câu nói mộc mạc “Chỉ con với mẹ để phần cho ai?” vừa thể hiện sự thiếu thốn của hoàn cảnh chiến tranh, vừa toát lên tấm lòng bao dung, hy sinh thầm lặng của mẹ. Hạnh phúc của mẹ không phải là được ăn ngon, mà là được nhìn con “ngon miệng”, được ngắm con “nhai”, “nuốt” trong niềm vui lặng lẽ, hiền hậu. Đặc biệt, chi tiết mẹ nhắc đến Bác Hồ với câu hỏi đầy kính trọng và xúc động: “Tết ni Cụ đã mấy mươi tuổi rồi?” cho thấy trong trái tim người mẹ quê nghèo, Bác không chỉ là lãnh tụ của dân tộc mà còn là niềm thương yêu, là mối bận lòng sâu nặng. Bác hiện diện trong suy nghĩ của mẹ như một người thân ruột thịt, phản ánh vẻ đẹp tâm hồn của người dân Việt Nam thời chiến: yêu nước gắn liền với yêu người. Bên bếp lửa, lời kể của mẹ thấm dần vào lòng người lính, trở thành nguồn động viên tinh thần to lớn giúp anh vững tin “bước lên đường”. Tiếng gọi “Mẹ ơi!” được tách riêng thành một câu thơ ngắn mà dồn nén bao cảm xúc yêu thương, biết ơn, xúc động. Hình ảnh ẩn dụ “bước lên đường” gợi ra chặng đường chiến đấu đầy gian lao phía trước, nhưng cũng khẳng định ý chí kiên cường của người lính khi mang theo tình mẹ làm điểm tựa. Với giọng thơ chân thành, ngôn ngữ giản dị và nghệ thuật điệp từ tinh tế, đoạn thơ đã thể hiện sâu sắc vẻ đẹp của người mẹ miền Trung giàu yêu thương, giàu đức hi sinh, đồng thời bộc lộ tấm lòng trân trọng, biết ơn tha thiết của nhà thơ đối với những bà mẹ Việt Nam anh hùng.
Đoạn văn 200 chữ phân tích 12 dòng thơ cuối của văn bản Ăn tết với mẹ của Vĩnh Mai (Mẫu 3)
Mười hai dòng thơ cuối bài “Ăn Tết với mẹ” khắc họa sâu sắc tình mẫu tử thiêng liêng và tình yêu đất nước đậm đà của người mẹ Việt Nam trong kháng chiến. Trong không gian ấm cúng bên bếp lửa ngày Tết, hình ảnh mẹ “ngồi mẹ ngó con nhai”, “mắt cười” rồi “sáng ngời” vừa thể hiện niềm hạnh phúc giản dị khi được ăn Tết cùng con, vừa thể hiện chiều sâu của tình mẫu tử mộc mạc mà thắm thiết. Câu hỏi của mẹ: “Tết ni Cụ đã mấy mươi tuổi rồi?” không chỉ là lời hỏi vu vơ, mà còn là lời nhắc nhớ đến vị lãnh tụ kính yêu – Chủ tịch Hồ Chí Minh – người đã hy sinh cả cuộc đời vì độc lập dân tộc. Từ đó, người con càng thấm thía tình thương của mẹ, cảm nhận sâu sắc hơn lý tưởng cách mạng, càng thêm vững tin bước tiếp trên con đường gian lao vì Tổ quốc. Lời thơ nhẹ nhàng, giản dị nhưng thấm đẫm chất thơ và cảm xúc, cho thấy sự giao hòa giữa tình mẹ và tình nước – hai nguồn sức mạnh nuôi dưỡng tâm hồn người lính trên mọi nẻo đường kháng chiến.
