Đề bài: Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) đánh giá chủ đề của văn bản sau:
[…] Một buổi chiều mà đàn con nhịn đói đã suốt buổi, bác Lê vá lại manh áo rét, gọi đứa cả đến rồi bảo:– Ở nhà trông các em, tao vào nhà ông Bá[1] xem có xin được ít gạo nào không.
– Ban sáng u đã vào mà người ta có cho đâu; cậu Phúc lạo còn bảo hễ u vào nữa thì cậu ấy thả chó ra cắn.
Bác Lê đáp:
– Nhưng biết làm thế nào! Không có thì lấy gạo đâu ra mà ăn? Thôi, tao cứ liều vào lần nữa xem sao.
Nói xong, bác Lê mở cửa liếp ra đi. Trong lòng, bác vẫn có chút hy vọng, tuy buổi sáng, lúc xin gạo, ông Bá đã đuổi mắng không cho. Bác nhớ lại cái cảnh sang trọng ấm cúng trong nhà ông Bá: những chậu sứ, câu đối thiếp vàng sáng chói. Không lẽ ông Bá giàu có thế mà không thí cho mẹ con bác được bát gạo hay sao?
Ở nhà, đàn con bác ngồi nhìn nhau, đợi trong ổ rơm. Bác đi lâu mà không thấy về. Thằng Hy lắng tai nghe tiếng chó cắn trong làng, rồi bảo chị nó:
– Hình như u về đấy, chị ạ.
Bỗng có tiếng chân người rầm rập, đến tiếng gọi, rồi lũ trẻ thấy bác Đối và một người nữa khiêng bác Lê vào trong nhà. Trên bắp chân người mẹ, máu đỏ chảy ròng ròng.
Đứa cả hiểu ngay mẹ nó bị chó ông Bá cắn. […]
Thằng Hy vừa mếu máo vừa hỏi:
– U làm sao thế u?
Bác Lê nén cái đau, giảng cho con biết:
– Thật cậu Phúc ác quá! Đã không cho thì thôi, lại còn thả chó ra đuổi; tao đã chạy mà không kịp, nên nó cắn phải. May gặp bác Đối, chứ không biết bao giờ mới lê được về nhà.
Bác ngừng lại nhìn đàn con ốm yếu, rồi thở dài:
– Thế là mẹ con biết lấy gì mà ăn cho đỡ đói bây giờ?
Thằng Hy òa lên khóc, con Tí cũng khóc theo. Bác Lê giơ tay ra ôm chúng nó vào lòng, rồi nghĩ thương thân phận mình, bác cũng ứa nước mắt.
(Trích Nhà mẹ Lê, Thạch Lam, in trong Thạch Lam: Tác phẩm & Lời bình,
NXB Văn học, Hà Nội, 2013, Tr.41)
[1] Bá (Bá hộ): Phẩm hàm cấp cho hào lí hoặc kẻ chức sắc thời phong kiến.
Dàn ý Đoạn văn 200 chữ nghị luận đánh giá chủ đề của văn bản sau: […] Một buổi chiều …, trích “nhà mẹ Lê”
Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng
+ Viết đúng hình thức đoạn văn (diễn dịch, quy nạp, móc xích…).
+ Đảm bảo dung lượng khoảng 200 chữ.
– Xác định đúng vấn đề nghị luận
+ Trình bày suy nghĩ về tình cảnh của người lao động nghèo trong xã hội và bài học nhân sinh rút ra cho bản thân.
– Hệ thống ý:
+ Mẹ Lê hiện lên là người phụ nữ lam lũ, chịu thương chịu khó, một mình nuôi mười một đứa con trong cảnh nghèo đói, túng thiếu.
+ Cuộc sống của mẹ và các con thể hiện nỗi khổ cùng cực của người lao động nghèo: đói ăn, rét mướt, bần hàn, không có việc làm, không nơi nương tựa.
+ Đằng sau những dòng văn là lòng thương người sâu sắc và tinh thần nhân đạo của Thạch Lam – ông nhìn người nghèo bằng con mắt cảm thông, không phán xét.
=> Tác phẩm gợi nhắc con người hôm nay phải biết trân trọng cuộc sống, biết sẻ chia, quan tâm đến những số phận yếu thế quanh mình.
– Phát triển đoạn văn logic, thuyết phục
+ Dẫn chứng từ văn bản để minh chứng cho nhận định.
+ Thể hiện rõ suy nghĩ, quan điểm về tình cảnh của người lao động nghèo trong xã hội và bài học nhân sinh rút ra cho bản thân.
– Đảm bảo ngữ pháp, liên kết:
+ Trình bày rõ ràng, mạch lạc, không mắc lỗi chính tả.
– Sáng tạo
+ Cách diễn đạt mới mẻ, có suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận.
![Viết đoạn văn 200 chữ nghị luận đánh giá chủ đề của văn bản sau: [...] Một buổi chiều..., trích "nhà mẹ Lê"](https://vietdoanvan200chu.edu.vn/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot-2025-12-25-215630.jpg)
Đoạn văn 200 chữ nghị luận đánh giá chủ đề của văn bản sau: […] Một buổi chiều…, trích “nhà mẹ Lê”(mẫu 1)
Đoạn trích trong truyện ngắn Nhà mẹ Lê của Thạch Lam đã làm nổi bật chủ đề về tình cảnh khốn cùng của người lao động nghèo trong xã hội cũ, qua đó gửi gắm những bài học nhân sinh sâu sắc. Mẹ Lê hiện lên là hình ảnh người phụ nữ lam lũ, chịu thương chịu khó, một mình gồng gánh nuôi mười một đứa con trong cảnh đói rét triền miên. Cảnh đàn con nhịn đói suốt buổi, co ro trong ổ rơm và người mẹ liều mình đi xin gạo rồi bị chó cắn đến chảy máu đã cho thấy nỗi khổ cùng cực của người nghèo: đói ăn, thiếu thốn, bị khinh rẻ và không có chỗ dựa. Qua những chi tiết ấy, Thạch Lam không chỉ phản ánh hiện thực tàn nhẫn mà còn thể hiện tấm lòng nhân đạo sâu sắc khi nhìn người nghèo bằng sự cảm thông, xót xa. Tác phẩm gợi nhắc con người hôm nay cần biết trân trọng cuộc sống đủ đầy mình đang có, đồng thời học cách sẻ chia, yêu thương và quan tâm hơn đến những số phận bất hạnh xung quanh.
Đoạn văn 200 chữ nghị luận đánh giá chủ đề của văn bản sau: […] Một buổi chiều…, trích “nhà mẹ Lê”(mẫu 2)
Thông qua đoạn trích Nhà mẹ Lê, Thạch Lam đã khắc họa cảm động bức tranh đời sống tối tăm của người lao động nghèo trước Cách mạng. Mẹ Lê là người mẹ nghèo khổ, sống trong cảnh bần hàn, không việc làm ổn định, phải chật vật nuôi đàn con đông đúc bằng tất cả sức lực và tình thương. Cuộc sống của mẹ con bà là chuỗi ngày đói rét, thiếu thốn đến đau lòng, đến mức người mẹ phải chấp nhận nguy hiểm để đi xin gạo nuôi con. Hình ảnh mẹ Lê bị chó cắn nhưng vẫn nén đau, lo lắng cho miếng ăn của đàn con đã làm nổi bật bi kịch của người nghèo bị xã hội bỏ quên. Đằng sau câu chuyện ấy là tấm lòng nhân đạo thầm lặng mà sâu sắc của Thạch Lam, khi ông không lên án gay gắt mà chọn cách lay động lòng người bằng sự cảm thông chân thành. Từ đó, tác phẩm nhắc nhở mỗi chúng ta cần sống nhân ái hơn, biết quan tâm, giúp đỡ những người yếu thế để cuộc sống trở nên giàu tình người hơn.
