Đề bài: Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) đánh giá chủ đề của văn bản sau:
Cánh buồm trôi như một sự vô tình
Trên dòng sông chiếc sà lan chìm một nửa
Giàn mướp trước nhà đã đổ
Hoa mướp vàng vô tư
Ngọn rau sam trên gạch vỡ vẫn chua
Cây mào gà nhởn nhơ trước gió…
Và chúng tôi đi trên gạch vỡ
Không khóc than như thể chẳng đau thương.
Chúng tôi hiểu sâu xa về sự vật quanh mình
Cánh buồn trôi cho dòng sông sống lại
Hoa mướp vàng để dựng giàn mướp dậy
Rau sam chua cho đất biết đất đang còn…
Người chết sẽ chẳng bằng lòng nếu chúng tôi quá đau thương
Chúng tôi sống thay cho người đã chết.
(Những sự vật còn sống, Xuân Quỳnh, in trong Không bao giờ là cuối,
Nxb Hội Nhà văn, Hà Nội, 2017)
Đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) đánh giá chủ đề của văn bản: Những sự vật còn sống (mẫu 1)
Chủ đề của văn bản Những sự vật còn sống là sự khẳng định mãnh liệt về sức sống bất diệt và trách nhiệm sống tiếp của con người sau những mất mát. Xuân Quỳnh đã khéo léo sử dụng thủ pháp đối lập giữa một bên là sự hoang tàn (“sà lan chìm”, “giàn mướp đổ”, “gạch vỡ”) và một bên là sự vươn lên đầy bản năng của vạn vật. Hình ảnh hoa mướp “vô tư” hay rau sam “vẫn chua” không phải là sự vô tâm, mà là biểu hiện của một nhịp sống không gì dập tắt nổi. Qua đó, tác giả muốn gửi gắm thông điệp: sự sống có khả năng tự chữa lành và tái sinh. Đối mặt với nỗi đau, con người không chọn cách khóc than mà chọn cách “hiểu sâu xa” quy luật của đất trời. Việc “sống thay cho người đã chết” chính là chủ đề cốt lõi, nâng tầm ý nghĩa của sự tồn tại cá nhân thành một sứ mệnh thiêng liêng. Đoạn thơ không chỉ là lời an ủi mà còn là lời nhắc nhở về thái độ sống bản lĩnh, biến đau thương thành động lực để gìn giữ những giá trị tốt đẹp đang còn hiện hữu.
Đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) đánh giá chủ đề của văn bản: Những sự vật còn sống (mẫu 2)
Đoạn thơ của Xuân Quỳnh mang đến một chủ đề nhân văn sâu sắc: Lòng tri ân đối với cuộc đời thông qua việc duy trì sự sống. Chủ đề này được khơi gợi từ sự quan sát tinh tế những biến chuyển của thiên nhiên ngay trong cảnh đổ nát của chiến tranh hay nghịch cảnh. Tác giả nhận ra rằng, mỗi sự vật tồn tại đều có lý do của nó: cánh buồm làm dòng sông hồi sinh, hoa mướp nhắc nhở về sự dựng xây. Triết lý sống của nhà thơ hiện lên rất rõ nét qua câu thơ: “Người chết sẽ chẳng bằng lòng nếu chúng tôi quá đau thương”. Đây là một cái nhìn đầy bao dung và trách nhiệm. Chủ đề của bài thơ không dừng lại ở việc miêu tả sự sống sót cơ học, mà là sự tiếp nối về mặt tinh thần. Sống mạnh mẽ, sống có ích chính là cách tốt nhất để an ủi linh hồn những người đã khuất. Bằng ngôn ngữ giản dị nhưng giàu sức gợi, Xuân Quỳnh đã biến nỗi đau thành một niềm tin yêu cuộc sống tha thiết, dạy chúng ta cách trân trọng hiện tại và bước tiếp trên những “gạch vỡ” của quá khứ với một tâm thế kiên cường.
