Đề bài: viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) đánh giá về sự thay đổi điểm nhìn được thể hiện qua đoạn trích Nghèo của Nam Cao.
– Bu ơi con đói!…
Lần này có lẽ là lần thứ mười, thằng cu bé chạy về đòi ăn, chị đĩ Chuột đang quấy một nồi gì trong bếp, cáu tiết chạy ra mắng át nó đi:
– Đã bảo hết cơm rồi, tí nữa chè chín thì ăn chè mà!…
Thấy mẹ gắt, thằng cu không dám đòi ăn nữa, nhưng mặt nhăn nhó bịu xịu như muốn khóc. Chị đĩ Chuột thương hại, dịu dàng bảo:
– Con chạy ra vườn xem chị Gái làm cỏ, lúc nào chè chín bu gọi về mà ăn… chóng ngoan rồi bu thương.
Nhưng nó không nhúc nhích, mà nó còn nhúc nhích làm sao được: một nắm cơm nhỏ ăn từ sáng đã bị cái dạ dày chăm chỉ của con nhà nghèo tiêu hết đánh phèo một cái rồi, còn chi. Nó ngồi phịch xuống đất, gục đầu vào ngưỡng cửa, ngáp…
– Sắp chín chưa, bu?
Quay ra vẫn thấy con nằm phục đấy, mắt lờ đờ như chết lả, chị Chuột chép miệng:
– Thôi đây! Chín chả chín thì đừng, bắc mẹ nó ra cho chúng mày ăn không có chúng mày làm tội cũng chết. Chốc lại nheo nhéo, chốc lại nheo nhéo…
Chị vừa lẩm bẩm, vừa dập lửa rồi bắc cái nồi ở trên bếp xuống, lấy một cái vỏ trai múc vào mấy cái bát sành sứt mẻ tứ tung, đặt ngay trên mặt đất. Thằng cu bé vội vàng lê xích lại gần, hai mắt lóng lánh đổ dồn cả vào mấy bát “chè” màu nâu đục, khói bốc lên nghi ngút. Mồm nó nuốt nước bọt ừng ực, mũi nó nở hẳn ra như để hít lấy hương vị của khói chè ngon ngọt. Chị đĩ Chuột phải đưa tay cản nó lại, sợ nó sà vào mà bị bỏng. Chị bảo nó:
– Còn nóng lắm, chưa ăn được. Con ra vườn gọi chị về cho chị ăn với không có phải tội chết, nó làm quần quật từ sáng tới giờ mà chưa được tí gì vào bụng.
Không đợi đến hai tiếng, chị Gái hớn hở chạy về, lôi thôi lếch thếch trong mấy mảnh giẻ rách tả tơi, vừa đến bếp nó đã reo lên:
– Sướng quá! Lại được ăn chè kia chứ! Có ngọt không bu? Bu lấy đâu được mật mà lại nấu chè thế?
Chị Chuột mắng yêu con:
– Úi chà! Tíu tít như con mẹ dại ấy! Tha hồ ăn đến chán chê, chỉ sợ không sao nuốt được thôi, con ạ.
Rồi chị bảo thằng cu Bé:
– Bé lại đây, bu cho ăn.
Thằng cu ngồi xổm bên mẹ, hấc mặt lên, há hốc mồm ra như con chim non đợi mẹ mớm mồi. Một miếng vào mồm, nó đã vội nuốt thỏm đi, khen “ngon quá”. Nhưng chưa kịp ăn miếng nữa, nó đã oẹ một cái, mũi đỏ lên, nước mắt ứa ra giàn giụa.
– Sao thế?
Nó chỉ hụ hị nhìn mẹ mà không nói, cũng không chịu há mồm ăn nữa. Cái Gái nhìn mẹ, xêu một miếng chè nữa ăn thử lại:
– Nhạt quá, bu ạ.
Chị Chuột mắng con:
– Làm gì có nhiều mật mà ngọt. Có mà ăn cho no bụng là phúc rồi.
Thằng cu chừng đói quá không chịu được, lại há mồm ra. Mẹ nó đút cho nó một xêu nhỏ nữa. Nó nhắm mắt, duỗi cổ, cố nuốt cho trôi. Nhưng cũng như lần trước, nó lại oẹ ra, và khóc oà lên. Chị đĩ Chuột lấy tay áo lau nước mắt không cầm nổi đã trào ra hai má hõm xanh bủng như người ngã nước. Cái Gái lấy ngón tay di một cục “chè”. Rồi bỗng nói to lên:
– À! Con biết rồi! Không phải chè, cám mà! Cám nâu mà bu bảo chè!
(Tóm tắt phần sau: Anh đĩ Chuột ốm nặng nằm trong buồng, nghe thấy câu chuyện của ba mẹ con. Anh quyết định từ bỏ sự sống để bớt gánh nặng cho chị đĩ Chuột…).
(Trích Nghèo, in trong Tuyển tập Nam Cao, Tập 1, NXB Văn học Hà Nội, 2002, tr.10 – 11)
Đoạn văn 200 chữ đánh giá về sự thay đổi điểm nhìn được thể hiện qua đoạn trích Nghèo của Nam Cao(mẫu 1)
Trong đoạn trích Nghèo, Nam Cao thể hiện sự linh hoạt và tinh tế trong việc thay đổi điểm nhìn trần thuật, qua đó làm nổi bật hiện thực khắc nghiệt của đời sống người nông dân nghèo. Ở phần đầu đoạn trích, điểm nhìn chủ yếu đặt vào chị đĩ Chuột – người mẹ lam lũ, tất bật trong cảnh thiếu đói. Từ điểm nhìn này, cảnh sinh hoạt gia đình hiện lên cụ thể, chân thực với những hành động, lời nói vừa cáu gắt vừa chan chứa thương con. Khi điểm nhìn chuyển dần sang đứa trẻ, đặc biệt là thằng cu Bé, người đọc cảm nhận sâu sắc hơn nỗi đói dày vò qua những biểu hiện rất trẻ con như nuốt nước bọt, há hốc mồm chờ ăn, rồi oẹ ra vì không nuốt nổi cám. Sự chuyển dịch điểm nhìn ấy giúp cái đói không chỉ được kể mà còn được “cảm” bằng giác quan và cảm xúc. Đến cuối đoạn, điểm nhìn hướng về anh đĩ Chuột – người cha ốm nặng, âm thầm chứng kiến tất cả, từ đó nảy sinh quyết định bi kịch là từ bỏ sự sống. Sự thay đổi điểm nhìn đã mở rộng chiều sâu tâm lý nhân vật, đồng thời khắc họa trọn vẹn bi kịch của một gia đình nghèo trong xã hội cũ.
Đoạn văn 200 chữ đánh giá về sự thay đổi điểm nhìn được thể hiện qua đoạn trích Nghèo của Nam Cao(mẫu 2)
Sự thay đổi điểm nhìn trong đoạn trích Nghèo của Nam Cao là một thủ pháp nghệ thuật đặc sắc, góp phần thể hiện sâu sắc giá trị hiện thực và nhân đạo của tác phẩm. Ban đầu, điểm nhìn được đặt ở người kể chuyện gắn bó gần với sinh hoạt của ba mẹ con chị đĩ Chuột, tạo nên cảm giác khách quan mà gần gũi. Qua đó, cảnh đói nghèo hiện lên tự nhiên, đời thường nhưng ám ảnh, từ nồi “chè” cám đến những bát sành sứt mẻ. Khi điểm nhìn chuyển sang cảm nhận của trẻ nhỏ, đặc biệt qua hành động và phản ứng của thằng cu Bé, nỗi đói được thể hiện một cách trực tiếp, trần trụi và xót xa. Đỉnh điểm của sự thay đổi điểm nhìn là khi người đọc nhận ra tất cả những cảnh tượng ấy đều lọt vào tầm nghe, nhìn của anh đĩ Chuột đang ốm nặng trong buồng. Chính từ điểm nhìn đau đớn và bất lực của người cha, bi kịch tinh thần được đẩy lên cao nhất, dẫn đến quyết định hi sinh bản thân để giảm gánh nặng cho vợ con. Nhờ sự dịch chuyển điểm nhìn linh hoạt ấy, Nam Cao đã khắc họa thấm thía số phận người nghèo và bộc lộ tấm lòng nhân đạo sâu sắc.
