Đề bài: Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích tâm lý của nhân vật chị Sứ trong đoạn trích Hòn đất
HÒN ĐẤT (trích)
(Anh Đức)
(Tóm lược phần đầu: Chuyện kể về cuộc chiến đấu chống bọn Mỹ ngụy của nhân dân Hòn Đất. Sau trong một trận chống giặc càn, mười mấy dân quân du kích đã rút lui vào hang Hòn, tiếp tục chiến đấu. Trong số họ, có Hai Thép, Ba Rèn, anh Ngạn, cô Quyên, chị Sứ… Chị Sứ là người con của Hòn Đất. Chồng tập kết ra Bắc, chị dành mọi yêu thương cho con, cho mẹ và cùng chiến đấu với bà con Hòn Đất. Chị từng bị kẻ thù bắt, nhốt vào “chuồng cọp”, “chuồng sấu”, bị chúng ép làm đơn li khai chồng. Kẻ thù huy động lực lượng bao vây tấn công ác liệt, chặn tiếp tế lương thực, bỏ thuốc vào nguồn nước để đầu độc người trong hang Hòn. Giữa lúc hiểm nghèo, chị Sứ liều mình đi lấy nước cho mọi người. Không may chị bị giặc phục kích bắt được. Chúng treo chị Sứ lên ngọn cây dừa, bắt mẹ chị – mẹ Sáu tới, ép buộc bà khuyên con đầu hàng…)
(1) Sứ trông thấy đôi tay nghều ngào, mái tóc bạc trắng bay xõa của mẹ. Và chiếc khăn rằn đỏ trên vai mẹ chị rơi xuống đất. Còn mấy bước nữa đến chỗ Sứ, mẹ không đi được nữa, chân mẹ lóng cóng, khuỵu xuống. Nhưng mẹ nhổm lên, chạy tới. Cuối cùng, Sứ nhận ra đôi tay mẹ lập cập quàng lấy bắp chân mình. Liền đó, chị nghe sao bắp chân mình ướt nóng, giàn giụa. Tiếng mẹ chị bắt đầu nấc lên ở bên dưới, nghẹn tắt. Sứ mở to mắt, nhìn xuống mái tóc bạc phơ và đôi vai gầy của mẹ đang rung rung. Lòng đau điếng, Sử ngoảnh nhìn nơi khác. Đôi mắt Sứ vụt đỏ hoe không chớp. Nhưng Sứ cố nén để nước mắt khỏi trào ra. Sứ muốn khóc nhưng chị cưỡng lại. Chị không muốn để bọn giặc hiểu lầm một lần nữa và để mẹ mình khỏi đau đớn thêm. Chị hồi hộp mong sao mẹ đừng thốt lên một lời nào, đừng nói một tiếng nào. Giữa lúc này, chị mong mẹ cứ im lặng và thương chị, mẹ hãy cứ ôm chị thế đó, như ngày nào chị còn bé dại. Nhưng chị cũng đã tính, nếu như vì quá thương chị mà mẹ lỡ nói với chị lời nói không phải, thì chị cũng không nghe được đâu. Nhưng như vậy ắt chị sẽ đau đớn. Thật là chưa bao giờ, chưa có lần nào, Sứ phải riết giữ lòng mình một cách quyết liệt như thế. Cũng chưa lần nào chị có cái cảm giác xao xuyến lạ lùng đến thế. Đôi tay đó, khuôn mặt đó giờ đang áp vào chân chị, truyền khắp người chị một tình yêu giãy giụa.
(2) Hơn cả con mình, mẹ Sáu còn oằn oại gấp bội. Hai mươi bảy năm đẻ con ra và nuôi con lớn lên, mẹ đã nặn vắt từng giọt sữa, chắt chiu từng tấm áo. Đôi chân thon thả treo lơ lửng này đây, chính mẹ là người trông thấy nó cất bước đi chập chững đầu tiên, Còn suối tóc mượt mà rủ xuống tới vai mẹ đây, chính mẹ cũng đã vuốt ve khi nó hãy còn lơ thơ bệt dính trên đầu. Rồi những tiếng ngọng nghịu, rồi những ngày mẹ lâm vào cảnh góa bụa, chính đứa con gái này đã cảm hiểu và đỡ đần cho mẹ nhiều nhất trong những năm tháng gieo neo. Mà lúc lớn lên, đứa con ấy nào có sung sướng gì cho cam! Nó lại cun cút nuôi con. Đời mẹ thế nào, đời con gái lớn mẹ cũng thế ấy. Một đứa con như thế mà lại phải dứt ra, mẹ Sáu không đau lòng sao được.
Nhưng muốn giữ lấy con, mẹ càng không thể nói những lời bọn giặc buộc mẹ nói. Thiêng liêng hơn đứa con mang nặng đẻ đau đó còn cả xóm làng này, còn cả cái hang đang chống trả quyết liệt này. Thiêng liêng hơn đứa con của mẹ là cuộc cách mạng mà mẹ suốt đời tin tưởng và gắn bó.
– Bà già, bà nói đi! Nếu bà muốn cho con bà sống thì bà nói sao cho nó nghe đó thì nói!
Thằng thiếu tá đứng bên lại nhắc. Đôi chân hắn rậm rịch cứ như giẫm lên ổ kiến lửa. Thình lình, Sứ bỗng thấy mẹ buông rời chân mình ra. Mẹ chị day qua phía thằng thiếu tá. Sứ nghe rõ từng tiếng mẹ mình nói:
– Con tôi lớn rồi, nó có trí khôn của nó… Ý nó muốn sao xin cứ để nó liệu lấy!
Nghe mẹ nói thế, Sứ chịu không nổi nữa, nước mắt chị trào ra, chảy ròng ròng.
(Trích tiểu thuyết Hòn Đất của Anh Đức, NXB Văn học, 2006, tr.212-213-214)
Dàn ý Đoạn văn 200 chữ phân tích tâm lý của nhân vật chị Sứ trong đoạn trích Hòn đất
+ Trong đoạn trích, nội tâm chị Sứ diễn ra giằng xé với nhiều cung bậc cảm xúc:
– Một mặt, đau đớn, yêu thương, lo lắng cho mẹ (lòng đau điếng, đôi mắt vụt đỏ hoe…), khao khát vòng tay yêu thương của mẹ (chị mong mẹ cứ im lặng và thương chị, mẹ hãy cứ ôm chị thế đó, như ngày nào chị còn bé dại…).
– Một mặt, tỏ ra cứng rắn, mạnh mẽ, nêu cao lí trí đấu tranh quyết liệt chống lại mọi cảm xúc yếu mềm để giữ vững tâm thế bất khuất trước kẻ thù, để không làm mẹ đau đớn thêm (ngoảnh nhìn nơi khác; cố nén nước mắt khỏi trào ra; muốn khóc nhưng cưỡng lại… nếu như vì quá thương chị mà mẹ lỡ nói với chị lời nói không phải, thì chị cũng không nghe được đâu..).
+ Nghệ thuật khắc họa tâm trạng nhân vật: điểm nhìn bên trong; độc thoại nội tâm; ngôn ngữ giản dị, giàu cảm xúc và đậm chất Nam Bộ…
Đoạn văn 200 chữ phân tích tâm lý của nhân vật chị Sứ trong đoạn trích Hòn đất (Mẫu 1)
Trong đoạn trích Hòn Đất của Anh Đức, tâm lý nhân vật chị Sứ được khắc họa sâu sắc và đầy sức ám ảnh, phản ánh sự giằng xé tinh thần trong hoàn cảnh chiến đấu căng thẳng. Trước hết, chị Sứ bộc lộ nỗi đau, tình yêu thương và lo lắng tột cùng đối với mẹ. Khi thấy mẹ đến gần, đôi tay gầy guộc, mái tóc bạc phơ rung rung, lòng chị đau điếng, đôi mắt vụt đỏ hoe, và trong thâm tâm chị trỗi dậy khao khát được ôm mẹ, nhận vòng tay yêu thương như ngày thơ bé. Tuy nhiên, chị không để cảm xúc yếu mềm chi phối, quyết tâm giữ vững tinh thần, thể hiện sự cứng rắn và kiên định trước kẻ thù. Chị nén nước mắt, ngoảnh mặt đi nơi khác, tự kiềm chế để không để mẹ phải đau đớn thêm và để đối phương không hiểu lầm sự yếu đuối. Sự giằng xé giữa tình mẫu tử thiêng liêng và lý trí chiến đấu tạo nên một nội tâm phức tạp, vừa mềm yếu, vừa kiên cường, phản ánh sức chịu đựng phi thường của con người trong hoàn cảnh khốc liệt. Tác giả đã sử dụng điểm nhìn ngôi thứ nhất, độc thoại nội tâm, đến ngôn ngữ giản dị mà giàu cảm xúc, đậm chất Nam Bộ, càng làm nổi bật chiều sâu tâm lý của chị Sứ. Qua đó, nhân vật hiện lên như biểu tượng của sự kiên cường, hy sinh và tình yêu thương sâu nặng, vừa là người chiến sĩ gan dạ, vừa là người con đầy hiếu nghĩa, góp phần làm sống động chủ đề về tinh thần chiến đấu và tình cảm con người trong chiến tranh.
Đoạn văn 200 chữ phân tích tâm lý của nhân vật chị Sứ trong đoạn trích Hòn đất (Mẫu 2)
Trong đoạn trích Hòn Đất của Anh Đức, tâm lý chị Sứ được khắc họa sinh động qua những giằng xé nội tâm dữ dội giữa tình cảm gia đình và trách nhiệm chiến đấu. Trước tình cảnh bị kẻ thù uy hiếp, chị Sứ vừa lo lắng, vừa thương mẹ: khi nhìn thấy mẹ chạy đến, đôi tay gầy guộc, mái tóc bạc rung rung, chị cảm thấy lòng đau điếng, mắt đỏ hoe, khao khát được chạm vào vòng tay yêu thương như thuở nhỏ. Tuy nhiên, chị không để cảm xúc chi phối, kiềm chế nước mắt, ngoảnh mặt đi nơi khác, cố gắng giữ sự bình tĩnh để bảo vệ mẹ và giữ vững tinh thần bất khuất trước kẻ thù. Sự giằng xé giữa tình mẫu tử thiêng liêng và ý thức trách nhiệm chiến đấu tạo nên một nội tâm vừa mềm yếu vừa kiên cường, cho thấy sức chịu đựng phi thường của chị Sứ. Tác giả sử dụng điểm nhìn thứ nhất, độc thoại nội tâm và ngôn ngữ giàu cảm xúc, giản dị mà đậm chất Nam Bộ, giúp người đọc cảm nhận trọn vẹn nỗi đau, sự kiên cường và lòng nhân hậu của nhân vật. Chị Sứ hiện lên không chỉ là một chiến sĩ gan dạ mà còn là người con hiếu nghĩa, thể hiện sự hy sinh cao cả, góp phần làm nổi bật chủ đề về tinh thần chiến đấu, tình yêu thương và lý tưởng cách mạng trong tác phẩm.
Đoạn văn 200 chữ phân tích tâm lý của nhân vật chị Sứ trong đoạn trích Hòn đất (Mẫu 3)
Trong đoạn trích Hòn Đất của Anh Đức, nhân vật chị Sứ hiện lên với những cung bậc tâm lí phức tạp, vừa giàu yêu thương vừa kiên cường bất khuất. Trước hết, Sứ là một người con hiếu thảo, chan chứa tình cảm với mẹ. Khi thấy mái tóc bạc và đôi vai gầy guộc của mẹ, lòng chị “đau điếng”, đôi mắt “vụt đỏ hoe”. Trong khoảnh khắc đó, chị khao khát được trở lại làm đứa trẻ bé bỏng trong vòng tay yêu thương của mẹ: “chị mong mẹ cứ im lặng và thương chị, mẹ hãy cứ ôm chị thế đó, như ngày nào chị còn bé dại…”. Đó là nỗi khát khao vừa tha thiết vừa xót xa, gợi lên tình mẫu tử vô cùng sâu nặng. Nhưng đồng thời, ở một mặt khác, Sứ lại nén chặt cảm xúc để giữ vững khí phách cách mạng. Chị ngoảnh mặt đi, gồng mình cưỡng lại dòng nước mắt, quyết không để giặc nhận ra sự yếu mềm của mình và cũng để mẹ khỏi thêm đau đớn. Ngay cả khi nghĩ đến khả năng mẹ vì quá thương con mà lỡ lời, Sứ cũng tự khẳng định: chị sẽ không nghe, để bảo vệ cả mẹ và lý tưởng. Qua nghệ thuật độc thoại nội tâm, điểm nhìn bên trong và giọng văn giàu cảm xúc, Anh Đức đã khắc họa thành công hình tượng một người con gái miền Nam trong kháng chiến vừa là người con hiếu thảo, giàu tình mẫu tử, vừa là chiến sĩ kiên cường, dũng cảm, đặt nghĩa lớn lên trên tình riêng. Đây cũng chính là vẻ đẹp bi tráng, làm nên sức sống lâu bền cho tác phẩm.
