Đề bài: Em hãy viết đoạn văn ngắn phân tích nghệ thuật xây dựng nhân vật anh cu Lộ trong tác phẩm Tư cách mõ của nhà văn Nam Cao
Dàn ý Đoạn văn 200 chữ phân tích nghệ thuật xây dựng nhân vật anh cu Lộ trong tác phẩm Tư cách mõ của nhà văn Nam Cao
1. Mở bài:
– Dẫn dắt và giới thiệu vấn đề: Phân tích nghệ thuật xây dựng nhân vật anh cu Lộ trong tác phẩm Tư cách mõ của nhà văn Nam Cao
2. Thân bài:
– Cảm nhận chung, ngắn gọn về nhân vật
+ Vốn là người nông dân nghèo, hiền lành, chăm chỉ
+ Sau khi được làng cử làm mõ dần dà trở nên tha hóa
– Phân tích những nét đặc sắc trong nghệ thuật xây dựng nhân vật
+ Xây dựng nhân vật qua điểm nhìn thời gian từ hiện tại trở về quá khứ rồi trở lại thực tại cho thấy quá trình thay đổi, tha hóa về bản chất của nhân vật
+ Đặt nhân vật vào tình huống đặc biệt: làm mõ, một nghề bị coi khinh, rẻ rúng trong xã hội đương thời. Nhân vật buộc phải lựa chọn giữa coi thường vật chất để giữ sạch nhân tâm hoặc tham lam vật chất mà bán rẻ tư cách.
+ Xây dựng nhân vật bằng bút pháp tả thực
+ Lời văn sinh động, đặc biệt là sự giao thoa giữa lời người kể chuyện và lời nhân vật tạo nên hiện tượng đa thanh
– Đánh giá
+ Ý nghĩa của nhân vật trong việc thể hiện chủ đề, tư tưởng tác phẩm:
Qua nhân vật anh cu Lộ, tác giả thể hiện cái nhìn đa chiều về sự tha hóa nhân cách của con người trong xã hội cũ: con người tha hóa do hoàn cảnh bên ngoài tác động, nhưng cũng do lòng tham, do tư cách, do thiếu bản lĩnh
+ Tài năng nghệ thuật, tấm lòng của nhà văn
…
Đoạn văn 200 chữ phân tích nghệ thuật xây dựng nhân vật anh cu Lộ trong tác phẩm Tư cách mõ của nhà văn Nam Cao (Mẫu 1)
Dưới ngòi bút hiện thực sắc sảo của Nam Cao, nhân vật anh cu Lộ trong truyện ngắn Tư cách mõ được xây dựng với nhiều đặc sắc nghệ thuật, góp phần làm nổi bật bi kịch của con người nghèo khổ trong xã hội cũ. Trước hết, Nam Cao đã thành công trong nghệ thuật khắc họa nhân vật qua hoàn cảnh sống. Anh cu Lộ xuất thân là một nông dân nghèo, vì miếng ăn, vì gánh nặng mưu sinh mà buộc phải nhận chức mõ – một công việc bị dân làng khinh rẻ. Chính hoàn cảnh éo le ấy đã đặt nhân vật vào thế đối lập gay gắt giữa nhân cách con người và thân phận xã hội, tạo tiền đề cho bi kịch bị tha hóa về nhân phẩm. Bên cạnh đó, nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật là điểm nổi bật trong cách xây dựng hình tượng anh cu Lộ. Nam Cao không chỉ kể lại những hành động bên ngoài mà đi sâu vào những giằng xé nội tâm: sự xấu hổ, tủi nhục, day dứt khi phải làm những việc trái với lương tâm để tồn tại. Anh cu Lộ ý thức rõ sự thấp hèn của nghề mõ, ý thức được ánh nhìn khinh miệt của dân làng, nhưng vẫn bất lực trước cái đói và sự nghèo túng. Chính sự tự ý thức ấy khiến nhân vật không trở nên tầm thường mà mang chiều sâu bi kịch. Ngoài ra, Nam Cao còn sử dụng nghệ thuật đối lập và trào phúng nhẹ nhàng để làm nổi bật số phận nhân vật. Danh xưng “mõ” gắn với quyền lực nhỏ nhoi của làng xã lại đối lập với thân phận rẻ rúng của người làm mõ. Tiếng mõ vốn dùng để duy trì trật tự làng xã nhưng lại trở thành biểu tượng cho sự mất mát nhân cách của người nghèo. Giọng văn vừa lạnh lùng, vừa xót xa, vừa chua chát khiến hình ảnh anh cu Lộ hiện lên vừa đáng trách lại vừa đáng thương. Qua nghệ thuật xây dựng nhân vật anh cu Lộ, Nam Cao không chỉ phản ánh hiện thực xã hội tàn nhẫn mà còn thể hiện tư tưởng nhân đạo sâu sắc: cảm thương cho những con người bị cái đói và nghèo khổ dồn ép đến chỗ đánh mất tư cách làm người.
Đoạn văn 200 chữ phân tích nghệ thuật xây dựng nhân vật anh cu Lộ trong tác phẩm Tư cách mõ của nhà văn Nam Cao (Mẫu 2)
Trong truyện ngắn Tư cách mõ, Nam Cao đã thể hiện bút pháp nghệ thuật sắc sảo khi xây dựng nhân vật anh cu Lộ – một hình tượng tiêu biểu cho bi kịch tha hóa của người nông dân nghèo trong xã hội cũ. Trước hết, nhà văn sử dụng nghệ thuật giới thiệu nhân vật đầy nghịch lí: “Anh Lộ trở thành mõ thật rồi!”. Câu văn ngắn gọn nhưng giàu sức gợi, vừa mang giọng điệu mỉa mai của dư luận làng xã, vừa kích thích sự tò mò của người đọc, đồng thời dự báo bi kịch nhân cách sẽ xảy ra với nhân vật. Từ đó, Nam Cao dẫn dắt câu chuyện theo lối tự sự kết hợp phân tích tâm lí, từng bước làm rõ con đường biến đổi của anh Lộ từ một người nông dân lương thiện thành “thằng mõ” đúng như miệng lưỡi thiên hạ áp đặt. Một thủ pháp nổi bật trong nghệ thuật xây dựng nhân vật của Nam Cao là đặt anh cu Lộ vào mối quan hệ xung đột gay gắt với môi trường xã hội. Lộ không bị tha hóa từ bản chất mà bị dồn ép bởi sự dè bỉu, ghen ghét và định kiến của làng xóm. Những lời đồn đại, ánh mắt khinh miệt, thái độ xa lánh của người đời trở thành lực đẩy vô hình khiến nhân vật dần đánh mất phẩm giá. Qua đó, Nam Cao không chỉ khắc họa số phận cá nhân mà còn phơi bày cơ chế tàn nhẫn của xã hội nông thôn cũ – nơi “miệng lưỡi thiên hạ” có thể bóp méo và hủy hoại nhân cách con người. Bên cạnh đó, nghệ thuật phân tích tâm lí nhân vật được Nam Cao vận dụng tinh tế và sâu sắc. Tâm trạng của anh cu Lộ được miêu tả qua nhiều cung bậc: từ buồn bực, uất ức đến phản kháng rồi buông xuôi, sa đà. Sự thay đổi trong hành vi của Lộ – từ phản ứng tự vệ đến hành động “làm thật”, cho thấy quá trình tha hóa diễn ra một cách hợp lí, tự nhiên, đầy đau xót. Nhân vật vì thế hiện lên không hề đơn giản hay đáng khinh, mà đáng thương. Giọng điệu trần thuật của Nam Cao trong Tư cách mõ cũng góp phần quan trọng vào việc xây dựng hình tượng anh cu Lộ. Đó là giọng điệu châm biếm mà thấm đẫm xót xa, vừa lạnh lùng phơi bày sự thật, vừa ngầm chứa tấm lòng nhân đạo sâu sắc. Qua nghệ thuật xây dựng nhân vật anh cu Lộ, Nam Cao đã khẳng định tài năng bậc thầy trong việc khám phá con người và lên án một xã hội bất công đã đẩy những con người lương thiện vào con đường tha hóa.
