Đề bài: viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích một nét đặc sắc nghệ thuật (Cốt truyện, tình huống, lời kể, xây dựng nhân vật ) của đoạn trích sau:
(Lược dẫn: Vợ của nhân vật xưng “tôi” mua một con chó, nhưng nó rất xấu xí nên chẳng ai dám đến gần. Mấy người quen của nhân vật “tôi” định bụng sẽ giết thịt nó để làm một chầu nhậu, nhưng rồi giặc đến, mọi người đều phải bỏ làng chạy giặc. Vì vướng víu nên gia đình, nhân vật “tôi” đành phải bỏ con chó lại nhà cụ bếp Móm…)
“Ắng!… Ắng! Ắng!…” Tiếng con chó lồng lộn, cuống quít đằng sau bước chân tôi. Nó như gọi tôi, nó như kêu cứu, như than khóc, oán trách…
Ra khỏi ngõ tôi thoảng nghe tiếng chị vợ cả nói với chồng:
– Vợ chồng nhà ấy họ đi đấy à? Này, họ bỏ lại con chó cậu ạ.
[…]
Tiếng con chó từ trong nhà cụ bếp Móm đưa ra vẫn nghe rõ mồn một “Ắng!… Ắng! Ắng!…”. Tiếng con chó da diết, nhọn hoắt xói vào ruột gan tôi. “Thôi để chuyến này về tao nuôi. Tao sẽ nuôi mày, tao không bỏ mày đâu…”.
Tôi nhủ thầm với tôi một lần nữa như vậy.
[…]– Nó chết thương lắm cơ mình ạ. Không phải nó chết trong cụ bếp Móm đâu. Nó về nhà ta nó chết đấy.
Nhà tôi ngừng lại, cắn môi chớp chớp hai mắt nhìn ra ngoài sân. Lát sau, nhà tôi đứng dậy mời Đặng vào trong nhà, rót nước mời anh rồi mới tiếp tục câu chuyện.
Chao ôi! Con chó xấu xí ấy của tôi! Con chó từ lúc mua, đến lúc chết không được một lần vuốt ve! Nó đã chết một cách thảm thương và trung hậu quá. Từ hôm vợ chồng tôi gửi lại nó cho ông cụ bếp Móm, con chó không chịu ăn uống gì. Nó chỉ kêu. Nó kêu suốt ngày, suốt đêm. Một đêm, ông cụ bếp không thấy con chó kêu nữa, thì ra nó đã xổng xích đi đâu mất rồi.
Hôm nghe tin giặc rút, ở trong khe đồn Khau Vắt dọn về, nhà tôi tạt vào nhà cụ bếp Móm định đem con chó về nhân thể, nhưng vào đến nơi thì nó không còn đấy nữa. Lúc ấy nhà tôi cũng yên trí là con chó mất rồi. Chắc chắn nó sẽ lạc vào một trại ấp nào đấy và người ta làm thịt nó.
[…]
Từ sau bụi dứa rậm rạp, con chó khốn khổ ấy lảo đảo đi ra. Người nó run lên bần bật. Nó gầy quá, chỉ còn một dúm xương da xộc xệch, rụng hết lông. Nó đói quá, đi không vững nữa. Nó đi ngã dụi bên này, dụi bên kia. Rồi nó không còn đủ sức mà đi nữa. Nó nằm bệt trên đất, rúm người lại, lết lết về phía nhà tôi. Lúc ấy cả người nó chỉ còn có cái đuôi là còn ngó ngoáy được để mừng chủ và cái lưỡi liếm liếm vào tay chủ. Khốn nạn con chó! Được gặp chủ nó mừng quá. Từ trong hai con mắt đờ đẫn của nó mấy giọt nước chảy ra. Lát sau thì nó không liếm được nữa, cái đuôi ngoáy yếu dần, yếu dần rồi im hẳn. Nó chết.
Tôi tối sầm mặt lại, vừa thương xót con chó, vừa thấy xấu hổ. Quả thật tôi chỉ là một thằng tồi. Một thằng ích kỷ. Tôi chỉ nghĩ đến mình và vợ con mình. Đến như con chó mình nuôi, mình đối xử với nó có được như cái tình nghĩa của nó đối xử với mình đâu?
[…]
(Trích Con chó xấu xí, Kim Lân, in trong Tuyển tập Kim Lân,
NXB Văn học, Hà Nội, 2002 tr 125)
Đoạn văn nghị luận 200 chữ phân tích một nét đặc sắc nghệ thuật (Cốt truyện, tình huống, lời kể, xây dựng nhân vật ) của đoạn trích: Con chó xấu xí (mẫu 1)
Trong đoạn trích “Con chó xấu xí”, Kim Lân đã xây dựng một tình huống truyện đầy kịch tính và giàu sức gợi, xoay quanh sự đối lập giữa vẻ ngoài và tấm lòng của con vật. Tình huống bắt đầu từ việc gia đình nhân vật “tôi” buộc phải bỏ lại con chó xấu xí vì hoàn cảnh chạy giặc, tạo nên một sự chia cắt đầy day dứt. Đỉnh điểm của tình huống là sự trở về: con người trở về với tâm thế “yên trí là con chó đã mất”, nhưng con vật lại trở về để được chết trong vòng tay chủ. Sự tương phản giữa sự rẻ rúng, bỏ rơi của con người đối với con vật “không được một lần vuốt ve” và lòng trung thành đến kiệt cùng của nó tạo nên một xung đột tâm lý mạnh mẽ. Tình huống này không chỉ nhằm kể lại số phận một con vật, mà quan trọng hơn, nó đóng vai trò là “chiếc gương” soi chiếu nhân cách con người. Qua cái chết của con chó, nhân vật “tôi” buộc phải đối diện với sự ích kỷ của chính mình. Chính tình huống ngặt nghèo của chiến tranh đã đẩy lòng trung hậu của con vật lên thành một biểu tượng, khiến người đọc không khỏi bàng hoàng và suy ngẫm về giá trị của tình nghĩa trong cuộc đời.
Đoạn văn nghị luận 200 chữ phân tích một nét đặc sắc nghệ thuật (Cốt truyện, tình huống, lời kể, xây dựng nhân vật ) của đoạn trích: Con chó xấu xí (mẫu 2)
Nét đặc sắc nghệ thuật của đoạn trích “Con chó xấu xí” nằm ở nghệ thuật trần thuật từ ngôi thứ nhất đầy chân thực và giàu cảm xúc. Việc chọn nhân vật “tôi” làm người kể chuyện giúp dòng lưu bút trở nên riêng tư, cho phép tác giả đi sâu vào những góc khuất của tâm tư và sự dằn vặt nội tâm. Lời kể không chỉ là sự tường thuật sự kiện mà còn đan xen giữa hiện tại và hồi tưởng, giữa âm thanh “Ắng! Ắng!” ám ảnh và những lời tự hứa đau xót. Đặc biệt, cách kể chuyện của Kim Lân rất giàu tính biểu cảm, sử dụng những từ ngữ gợi hình, gợi âm thanh mạnh mẽ như “nhọn hoắt xói vào ruột gan”, “lảo đảo”, “đờ đẫn”. Điểm nhìn trần thuật có sự chuyển dịch từ sự thờ ơ, coi thường sang sự thương xót và cuối cùng là sự tự vấn lương tâm: “Quả thật tôi chỉ là một thằng tồi”. Lời kể khách quan về sự thê thảm của con chó hòa quyện với lời chủ quan đầy sám hối của nhân vật “tôi” đã tạo nên sức truyền cảm sâu sắc. Qua đó, người kể chuyện không chỉ tái hiện một cái chết thương tâm mà còn dẫn dắt độc giả đến một bài học nhân sinh về lòng nhân hậu và sự trân trọng những giá trị tình cảm bình dị nhất.
