Đề bài: Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích hình ảnh người bà trong đoạn trích Bà ngồi ở góc nhà
BÀ NGỒI Ở GÓC NHÀ (trích)
(Ma Văn Kháng)
[Lược trích: Bà hay ngồi ở góc nhà gà gật, nhưng bà biết không sót một việc gì. Lũ trẻ con trong nhà mải chơi, nhác học, quên việc sẽ bị bà nhắc nhở liên tục. Vì vậy, chúng có thái độ khó chịu và hỗn hào với bà. Biết chuyện, bố tát cái Hải một cái.]
Mẹ đặt bát xuống rìa mâm, sụt sịt:
– Chỉ có bà là nhớ thằng Tèo thôi. Còn chúng bay, chúng bay có nhớ đến người khác khổ sở đâu. Sống mà chỉ nghĩ đến mình thì sống sao được!
Nói rồi, bỗng nhiên mẹ sa hai hàng nước mắt. Ngẩng lên, hai mắt ràn rụa, mẹ nấc nghẹn từng hơi ngắn ngắn. Như bị oan ức. Mẹ khóc từ đó cho đến lúc đồng hồ buông tám tiếng chuông, khi mấy đứa ngồi vào bàn học bài. Thấy vậy, thằng Tuất là anh cả liền đến bên mẹ, vừa định khe khẽ hỏi mẹ làm sao thế, thì mẹ bật khóc thành tiếng, rồi như không kìm được giận dữ, mẹ gào lên càng lúc càng thống thiết:
– Tôi khóc trước để khỏi khóc sau, có hiểu không, hở lũ bất hiếu bất nghĩa kia! Bây giờ, chúng bay còn hỗn, còn vô ơn với bà thế. Hỏi rằng sau này, ai dám bảo đảm: con cháu chúng bay sẽ không đối xử với tôi như chúng mày hiện đang đối xử với bà? Hỡi thằng Tuất kia! Mày bây giờ bằng sào bằng gậy, mày dám ngoạc mồm ra thách đố bà, mày có biết lúc mày lên chín tuổi, mày bị đau ruột thừa, tạo và bố mày đi vắng, nếu không có bà cũng mày, lội trong mưa gió hơn cây số đến bệnh viện cấp cứu, thì mày còn được đến bây giờ để hỗn láo với bà không? Còn con Hồng, con Hải, nỏ mồm cãi lại bà kia! Chúng bay có biết…
Trời! Thì ra mẹ đang cho ba đứa trẻ biết công lao nuôi dạy chúng của bà. Chẳng nói những đận chúng ốm đau làm gì. Chỉ nói, ba đứa sinh ra, đứa nào cũng qua tay bà tắm rửa, bế ẵm, du dín, chăm lo cho từng li từng tí.
– Con Hải kia, mày dám bảo bà lắm mồm – Giọng không bớt xót đau, mẹ tiếp – Thế lúc bé mày khóc lóc ỉ eo suốt ba năm trời vì ốm đau sài đẹn, ghẻ lở kềnh càng khắp người, ai là người ru mày ngủ, dỗ dành mày qua khỏi những khi đau đớn, hả đồ vô ơn bạc nghĩa! Sao lúc ấy mày không bảo bà im mồm đi cho mày khỏi điếc tai, hả con ranh con. Đồ ranh con mới nứt mắt ra mà đã hỗn hào vô lễ! Cả cái con Hồng kia nữa! Mày bảo bà hãy lo cho thân bà đi, thế mày có biết cái hồi đói kém, bà phải bán cả chiếc nhẫn hồi môn của bà để mua thêm khoai sắn độn vào cơm để nuôi bố mày với lũ chúng bay không?
Lúc ấy là chín giờ rưỡi, giờ bố đi họp ở công ty vé. Thoáng qua là bố biết hết đầu đuôi câu chuyện. Bố bảo mẹ, thôi để các con nó học, xong bố sẽ nói chuyện.
Mười giờ rưới, Tuất, Hồng, Hải học xong bài, ngồi trước mặt bố. Bố nói:
– Các con nghĩ rằng, bà chỉ có một tuổi già tám mươi lăm năm sống chuyên ngói thui thủi ở góc nhà như hôm nay thôi ư? Không, bà có cả một thời thanh niên sôi nổi. Bà từng là thanh niên xung phong, từng cầm súng bắn máy bay giặc Mỹ xâm lược nước ta. Bà làm công nhân dệt đến năm năm mươi làm tuổi mới về hưu. Ông lúc ấy còn ở bộ đội.
Từ thẳng Tèo trở đi đều qua tay bà săn sóc, nếu không thì…
Bố nói đến đó thì bà nằm ở cái phản ở buồng ngoài thức giấc.
– Bố Tèo nói cái gì thế?
– Bà cứ ngủ đi, để con dạy bảo chúng. Con cháu không biết công ơn ông bà thì không thành người, bà ạ. Nói rộng ra, con dạy cho chúng biết rằng: Đằng sau người già là cả một cuộc đời rộng lớn mà họ đã dũng cảm đương đầu đấy. Hãy kính trọng và yêu quý họ!
Bố nói dứt thì bước tới, cúi xuống đỡ bà dậy. Bà ngồi lên, cào tóc xong thì quài tay ra sau búi lại; tóc bà rụng hết rồi, búi lại chỉ còn bằng quả ổi. Nắn búi tóc bé tí, bà cúi xuống lục cái túi vải đỏ lâu nay lúc nào cũng vẫn để ở đầu giường. Trong cái túi đó có hai chỉ vàng, bà dự định dành cho cái Hải một, cái Hồng một. Trong cái túi đó có một cuốn sổ tiết kiệm, bà nói, bà để dành từ hồi thằng Tèo mới đẻ, giờ không biết có bao nhiêu, bà cho thằng Tèo và thằng Tuất để hai đứa mua xe máy, con trai đi đâu phải có cái xe máy mới ra mẽ người!
– Con biết rồi! Con biết rồi! Bà nằm nghỉ đi!
Bố nói. Bà chép miệng, xoài người xuống mặt phản
– Ừ, mẹ nằm. Nhưng mà chắc là chẳng ngủ được nữa đâu, giời sắp sáng rồi còn gì! Bà nằm co ro, chốc chốc lại nghển lên ngắt lời bố: Thôi, các cháu nó còn dại người, đừng trách chúng, con à. Lát sau, bà ngồi dậy, bảo: Trời sáng rồi. Và bà lại lục cái túi vải đỏ ở đầu giường. Dạo này bà hay nhắc đến cuốn sổ tiết kiệm và hai chỉ vàng. Cuối năm đó thì bà mất.
(Trích Bà ngồi ở góc nhà, Ma Văn Kháng, Tạp chí Văn học và Tuổi trẻ, số 3, 2014)
Dàn ý Đoạn văn 200 chữ phân tích hình ảnh người bà trong đoạn trích Bà ngồi ở góc nhà
Phẩm chất đáng quý của người bà:
+ Người bà âm thầm, tần tảo: Dù tuổi cao, sức yếu, bà vẫn theo dõi, nhắc nhở con cháu từng việc nhỏ, lo lắng cho chúng từ miếng ăn, giấc ngủ đến sức khỏe, học hành.
+ Người bà giàu tình yêu thương, hi sinh: Bà từng nuôi nấng, chăm sóc con cháu từ tấm bé, thậm chí bán cả nhẫn hồi môn để nuôi cả gia đình trong lúc khó khăn.
+ Người bà mang trong mình quá khứ hào hùng: Không chỉ là người mẹ, người bà giàu đức hi sinh, bà còn là một con người từng cống hiến tuổi xuân cho đất nước (từng là thanh niên xung phong, công nhân dệt, có một thời thanh xuân sôi nổi).
+ Người bà bao dung, vị tha: Dù con cháu vô tâm, thậm chí hỗn hào, bà vẫn thương, lo cho chúng, để dành chút tiền vàng làm của hồi môn.
→ Hình ảnh người bà là biểu tượng của tình thương, cội nguồn gia đình và truyền thống quý báu của dân tộc.
Đoạn văn 200 chữ phân tích hình ảnh người bà trong đoạn trích Bà ngồi ở góc nhà (Mẫu 1)
Trong đoạn trích Bà ngồi góc nhà của Ma Văn Kháng, hình ảnh người bà hiện lên đầy cảm động, vừa già yếu, cô đơn, vừa giàu tình cảm và lòng hy sinh. Ở tuổi xế chiều, bà phải chịu đựng bệnh tật, đi lại khó khăn, chỉ có thể ngồi trong chiếc ghế độn rơm ở góc nhà, nhưng trái tim bà vẫn luôn hướng về con cháu. Bà dành cả cuộc đời chăm sóc, dạy dỗ con cháu, luôn nhắc nhở chúng sống tốt, dù đôi khi bị chúng hỗn láo, bà vẫn không nỡ trách mắng, chỉ lặng lẽ yêu thương và lo lắng. Những hành động giản dị nhưng chan chứa tình mẫu tử và nhân hậu của bà, như bán nhẫn hồi môn nuôi gia đình, cõng cháu đi viện hay chăm sóc khi cháu ốm đau, cho thấy một tấm lòng cao cả và sự hy sinh thầm lặng. Bên cạnh đó, bà còn là người phụ nữ từng có một tuổi trẻ sôi nổi, dũng cảm tham gia kháng chiến, thể hiện phẩm chất kiên cường, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm với cộng đồng. Qua ngòi bút của Ma Văn Kháng, hình ảnh người bà không chỉ hiện thực với những ốm đau tuổi già mà còn giàu tính nhân văn, là biểu tượng của đạo lý “uống nước nhớ nguồn” và sự gắn bó bền chặt giữa các thế hệ trong gia đình. Tác phẩm nhắc nhở chúng ta phải biết trân trọng, yêu thương và kính trọng những người đã dành cả đời mình cho gia đình và xã hội.
Đoạn văn 200 chữ phân tích hình ảnh người bà trong đoạn trích Bà ngồi ở góc nhà (Mẫu 2)
Trong đoạn trích Bà ngồi ở góc nhà của Ma Văn Kháng, nhân vật bà ngoại hiện lên gắn liền với tình cảm sâu sắc và sự hy sinh thầm lặng. Dù đã tuổi cao, sức khỏe yếu, đi lại khó khăn, bà vẫn luôn quan tâm, lo lắng cho con cháu, nhắc nhở chúng về những việc hàng ngày, từ rửa bát, nhóm bếp đến cất quần áo trước khi trời mưa. Những lời nhắc nhở tưởng nhỏ nhặt ấy lại thể hiện tấm lòng yêu thương vô bờ và trách nhiệm sâu sắc của bà đối với gia đình. Bà không chỉ chăm sóc con cháu trong đời sống thường nhật mà còn dành tình cảm đặc biệt cho những cháu ở xa, như thằng Tèo đang đi bộ đội ở biên giới, cho thấy sự quan tâm tận tụy và bao la của người bà. Bên cạnh đó, bà ngoại còn là hình mẫu của người phụ nữ kiên cường, từng trải qua những năm tháng dũng cảm trong chiến tranh, góp phần tạo dựng nền tảng cho gia đình. Dù sự hy sinh của bà ít được con cháu nhận ra, thậm chí bị coi là phiền phức, bà vẫn lặng lẽ cống hiến, âm thầm chăm lo, không mong đền đáp. Hình ảnh bà cuối truyện, khi ngồi lục túi vải đỏ với hai chỉ vàng và cuốn sổ tiết kiệm để lại cho con cháu, càng nhấn mạnh tình yêu thương vô điều kiện và sự chu toàn của bà. Qua đó, tác giả gửi gắm thông điệp về lòng biết ơn, trân trọng những người già trong gia đình, những con người đã hy sinh cả đời cho con cháu và xã hội, đồng thời nhắc nhở thế hệ sau không quên những giá trị đạo đức và tình cảm gia đình.
Đoạn văn 200 chữ phân tích hình ảnh người bà trong đoạn trích Bà ngồi ở góc nhà (Mẫu 3)
Trong đoạn trích Bà ngồi ở góc nhà của Ma Văn Kháng, người bà hiện lên giản dị nhưng vô cùng cao đẹp. Dù tuổi cao sức yếu, bà vẫn dõi theo từng hành động của con cháu, luôn nhắc nhở chúng học hành, làm việc, thể hiện trách nhiệm và sự lo lắng sâu sắc cho gia đình. Bà còn là người giàu tình yêu thương và hi sinh: từ những năm tháng cơ cực đã chăm lo cho con cháu từng li từng tí, thậm chí bán cả nhẫn hồi môn để nuôi gia đình. Không chỉ vậy, bà còn có một thời tuổi trẻ sôi nổi, từng là thanh niên xung phong, công nhân dệt – một minh chứng cho quá khứ hào hùng và cống hiến thầm lặng của thế hệ đi trước. Dù các cháu đôi lúc vô tâm, hỗn hào, bà vẫn bao dung, vị tha, dành dụm từng đồng bạc, từng chỉ vàng để lo cho tương lai của chúng. Hình ảnh người bà vì thế trở thành biểu tượng của tình thương, cội nguồn gia đình và truyền thống quý báu của dân tộc. Tác phẩm để lại lời nhắn nhủ sâu sắc: con cháu hôm nay cần biết trân trọng, hiếu kính và yêu thương ông bà, cha mẹ – những người cả đời dành tất cả cho chúng ta.
